ΟΥΤΕ ΑΝΑΣΦΑΛΙΣΤΗ, ΟΥΤΕ ΧΑΜΗΛΟΜΙΣΘΗ, ΟΥΤΕ ΑΛΛΟΤΡΙΩΜΕΝΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Ενδόμυχες σκέψεις στην κοινωνία της επιβίωσης

Νιώσατε, όπως κι εμείς, έστω μια φορά την επιθυμία να φτάσετε αργοπορημένοι στη δουλειά σας ή να φύγετε νωρίτερα;

Σ’ αυτήν την περίπτωση, καταλάβατε ότι ο χρόνος εργασίας είναι διπλά χαμένος για μας: χαμένος σαν χρόνος που θα ήταν πιο ευχάριστο να αφιερώσουμε στην ελεύθερη συλλογική δημιουργία, τον έρωτα, τις ονειροπολήσεις, τις επιθυμίες, τα πάθη· και χαμένος σαν χρόνος σωματικής και νευρικής φθοράς.

Από την άλλη είναι χρόνος διπλά κερδισμένος για τα αφεντικά: κερδισμένος για το αφεντικό που μας μισθώνει με αντάλλαγμα ένα χρηματικό ποσό που δεν καλύπτει παρά ένα μικρό μέρος του προσφερόμενου χρόνου εργασίας, ενώ το υπόλοιπο το τσεπώνει ως κέρδος· και κερδισμένος για τα υπόλοιπα αφεντικά-ιδιοκτήτες που μας πουλάνε στο εμπόριο τα εμπορεύματα που εμείς ή οι άλλοι προλετάριοι παράγουμε.

Παντού όπου υπάρχει εμπόρευμα υπάρχει αναγκαστική εργασία, μισθωτή σκλαβιά, και όλες σχεδόν οι δραστηριότητες τείνουν να συγγενεύουν με την αναγκαστική εργασία: παράγουμε, καταναλώνουμε, τρώμε, κοιμόμαστε για ένα αφεντικό, για έναν ηγέτη, για το κράτος, για το σύστημα του γενικευμένου εμπορεύματος και της επιβίωσης.

Να εργάζεσαι σημαίνει να ζεις λιγότερο. Κι αυτή η απλή αλήθεια είναι ακόμα πιο φανερή το καλοκαίρι στην τουριστική βιομηχανία όπου οι περισσότεροι εργαζόμενοι – χαμάληδες εμπορευμάτων δουλεύουν 10ωρα (αν και δηλώνονται για τετράωρα ή καθόλου!), πληρώνονται χαμηλότερα αφού τους κλέβουν τα ένσημα, τις υπερωρίες και τα σαββατοκύριακα (δημιουργώντας τους την ψευδαίσθηση ότι επειδή παίρνουν περισσότερα λεφτά στο χέρι πληρώνονται παραπάνω από τον κατώτατο μισθό!) και είναι υποχρεωμένοι να υπηρετούν τους τουρίστες που η μετακίνηση από τον ένα τόπο τυποποιημένης διασκέδασης στον άλλο κατά τη διάρκεια των διακοπών τούς προσφέρει λίγες στιγμές φυγής από την αναγκαστική εργασία στην πόλη (ώστε να μπορέσουν να γυρίσουν σ’ αυτήν πιο ξεκούραστοι και πιο παραγωγικοί!)

Και για τι σούπερ καβάτζα αναγκαστικής εργασίας μιλάμε! Στη χώρα που την «κρίση χρέους» την πληρώνουν τα κορόιδα που είναι αναγκασμένα να πουλάνε την εργασιακή τους δύναμη όσο τα αφεντικά την χρειάζονται, ένας στους τρεις εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα παίρνει 383 ευρώ μεικτά και αναγκάζεται να δουλεύει μαύρα για να την βγάζει, ενώ οι άλλοι δύο βγάζουν μια… περιουσία – στα χαρτιά όμως αφού δουλεύουν απλήρωτοι επί μήνες ή πληρώνονται με καθυστέρηση· ενώ άλλοι ξεσκουριάζουν μόνο με κάποια περιστασιακή απασχόληση, ένας όλο και μεγαλύτερος αριθμός πλήρως ή «μερικώς» απασχολούμενων δουλεύει 10ωρα και 12ωρα.

Είναι λάθος να πιστεύει κανείς ότι οι διεκδικήσεις για τα «νόμιμα», και ακόμα περισσότερο οι διεκδικήσεις για λιγότερο χρόνο εργασίας, συλλογικές συμβάσεις και μεγαλύτερο μισθό, δεν μπορούν να βάλουν σε κίνδυνο τον ιδιωτικό καπιταλισμό ή τον κρατικό καπιταλισμό που νοσταλγούν οι σταλινικοί· τα αφεντικά δεν δίνουν στους εργάτες παρά μόνο αυτά που οι εργάτες έχουν τη συλλογική δύναμη και την αποφασιστικότητα να απαιτήσουν.

Κανένα σύστημα κλοπής του χρόνου των άλλων δεν αυτοκαταργήθηκε ποτέ στην ιστορία. Η αργοπορία και οι συνεχείς διεκδικήσεις είναι οι αρετές της τάξης μας. Δύναμή μας είναι η αλληλεγγύη και ο αγώνας για τον άμεσο κι έμμεσο μισθό, δηλαδή για τα λεφτά που παίρνουμε στο χέρι από το αφεντικό μας, συν, για όλες τις προσφερόμενες υπηρεσίες υγείας και εκπαίδευσης, τη σύνταξη, τα κοινωνικά επιδόματα κλπ.

Σας συνέβη ποτέ να νιώσετε, όπως κι εμείς, έξω από το χώρο εργασίας σας την ίδια αηδία και την ίδια κούραση που νιώθετε σ’ αυτόν;

Σ’ αυτήν την περίπτωση καταλάβατε, όπως κι εμείς, ότι το εργοστάσιο είναι παντού. Είναι το πρωινό ξύπνημα, το τραίνο, το αυτοκίνητο, το σχολείο, το νοσοκομείο, το νοικοκυριό, η οικογένεια, το σπίτι, το ταμείο ανεργίας, η εφορία… Είναι ο χρόνος και ο χώρος της καθημερινής επιβίωσης, η συνήθεια στις κινήσεις που επαναλαμβάνονται μηχανικά κάθε μέρα, στα πάθη που απωθούμε και τα ζούμε με εξουσιοδότηση μέσω των εικόνων. Μέσα από κάθε μια από τις κινήσεις μας –μηχανοποιημένες, επαναλαμβανόμενες, διαχωρισμένες η μια από την άλλη– ο χρόνος κατατεμαχίζεται και, κομμάτι με κομμάτι, μάς ξεριζώνει από τον εαυτό μας.

Ως εργάτριες και εργάτες, ντόπιοι και μετανάστες, έχουμε καταλάβει πολύ καλά ότι ο εκβιασμός της μισθωτής εργασίας, το κυνήγι του άμεσου μισθού, δεν αρχίζει στο χώρο εργασίας μας –το γραφείο, το σχολείο, το μαγαζί, το μπαρ κλπ– αλλά ήδη από τη διαδρομή προς αυτόν. Η αγχωμένη μετάβαση στη δουλειά με το μηχανάκι, το αυτοκίνητο, τις δημόσιες συγκοινωνίες είναι κι αυτή δουλειά και μάλιστα είναι απλήρωτη εργασία που την πληρώνουμε από την τσέπη μας. Γι’ αυτό το να αντιστεκόμαστε στους ελέγχους των ΜΜΜ ή στην επιβολή του ηλεκτρονικού εισιτηρίου είναι υπεράσπιση του έμμεσου μισθού μας και το να διεκδικούμε δωρεάν μετακινήσεις σημαίνει αύξηση του μισθού μας. Είναι το ελάχιστο που μπορούμε να κάνουμε ενάντια σ’ αυτήν την καταναγκαστική συνθήκη νεκρού χρόνου προς και από τη μισθωτή εργασία.

Τα ίδια συναισθήματα αηδίας και κούρασης νιώθουμε και κάθε φορά που αναγκαζόμαστε να επιδιορθώνουμε την εργασιακή μας δύναμη στα νοσοκομεία και στους ψυχολόγους. Τη στιγμή μάλιστα που τόσες πολλές και πολλοί δουλεύουν χωρίς ασφάλιση – περίπου 500.000 υπολογίζονται όσοι δουλεύουν πλήρως «μαύρα» και 200.000 οι υποδηλωμένοι– και ειδικά στις χαμαλοδουλειές του τουρισμού, είναι ειρωνεία να μας διαφημίζει η αριστερά του κεφαλαίου την κατάργηση του 5ευρου στα νοσοκομεία. Το κομμάτι αυτό του έμμεσου μισθού μας που είναι η δωρεάν περίθαλψη ροκανίζεται ή και εξαφανίζεται εξαιτίας της ανασφάλιστης και υποδηλωμένης εργασίας.

Ακόμα και στο σπίτι, είτε ανήκει κανείς στην κατηγορία όσων έχουν δική τους στέγη και έτσι διατηρεί το εργατικό εισόδημα σε κάποιο αξιοπρεπές επίπεδο είτε νοικιάζει, η καθημερινότητα λίγο διαφέρει από τη μισθωτή δουλεία. Η αναπαραγωγή μας μέσω της απλήρωτης οικιακής μας εργασίας ρίχνει την αξία της εργασιακής μας δύναμης προσφέροντας στα αφεντικά φτηνότερους, πλήρως διαθέσιμους προς εκμετάλλευση εργάτες που θα τους εξασφαλίσουν μεγαλύτερη υπεραξία. Στην πραγματικότητα, δηλαδή, το υποτιθέμενο «καταφύγιο»-σπίτι μας, χρησιμεύει στο κεφάλαιο για τη φτηνή αναπαραγωγή μας, καθώς εκεί παράγεται το σημαντικότερο εμπόρευμα, η εργασιακή δύναμη αλλά και αυτές οι κοινωνικές σχέσεις που διαμορφώνουν και αναπαράγουν κατάλληλα τους προλετάριους, δηλαδή τους ανθρώπους ως προλετάριους. Το σπίτι βέβαια χρησιμεύει και για την κανονικοποίησή μας, ειδικά όταν πρόκειται για την πυρηνική οικογένεια.

Σε όσες και όσους ανήκουμε στο προλεταριάτο της τουριστικής βαριάς βιομηχανίας, δεν είναι καθόλου δύσκολο να συνειδητοποιήσουμε το εύρος του κοινωνικού εργοστασίου, αφού η ψυχαγωγία (των άλλων) είναι η δική μας εκμετάλλευση. Ιδροκοπώντας πάνω από τους φρέντο, τα κοκτέιλ και τη λάντζα, ας θυμόμαστε ότι η άρνηση του γενικευμένου εργοστασίου δεν θα ξεκινήσει από κάποια μυθική πολιτική δύναμη πάνω και έξω από εμάς αλλά από τις δικές μας συλλογικές αρνήσεις.

Νιώσατε την επιθυμία, όπως κι εμείς, να πάρετε από το χώρο εργασίας ή από ένα μαγαζί το άλφα ή βήτα αντικείμενο, για τον απλούστατο λόγο ότι συμμετείχατε στην παραγωγή του ή για τον ακόμα καλύτερο λόγο ότι το χρειάζεστε ή το επιθυμείτε;

Σ’ αυτήν την περίπτωση, καταλάβατε ότι ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΚΑΚΟ ΝΑ ΒΟΥΤΑΣ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΜΑΓΑΖΙΑ! Δεν είναι κλεψιά να ξαναπάρεις κάτι που το έχεις παραγάγει είτε άμεσα ο ίδιος είτε το έχει παραγάγει η τάξη σου. Τα αφεντικά μάς κλέβουν όσο εμείς δουλεύουμε για αυτά. Εμείς δημιουργούμε ολόκληρο τον πλούτο της κοινωνίας και το κέρδος που βγάζουν πάνω στις δικές μας πλάτες είναι ουσιαστικά απλήρωτη εργασία. Εμείς τους ταΐζουμε, και οι μαλάκες μας δίνουν τα αποφάγια.

Κάθε πράξη απαλλοτρίωσης είναι πράξη ανατίμησης του μισθού μας. Ο μισθός μας σε καμία περίπτωση δεν αντιστοιχεί στην αξία των εμπορευμάτων που έχουμε παραγάγει ή μεταφέρει όσο βρισκόμαστε στη δούλεψη του αφεντικού μας. Αν ίσχυε κάτι τέτοιο, δεν θα περίσσευε τίποτα για τα «καημένα» τα αφεντικά μας και έτσι δεν θα είχαν και λόγο ύπαρξης. Κατά τα άλλα, κράτος και αφεντικά έχουν το θράσος να κατηγορούν το προλεταριάτο ότι καταναλώνει περισσότερα από ό,τι παράγει, παπαριά ολκής αντίστοιχη της Παναγίτσας και του κρίνου. Οι εργάτριες και οι εργάτες δεν μπορούμε να ικανοποιήσουμε ποτέ πλήρως τις επιθυμίες μας μέσα στον καπιταλισμό, και πολλές φορές τα λεφτά που μας δίνουν δεν φτάνουν ούτε καν για τις «βασικές» μας ανάγκες. Το τελευταίο αφορά ιδίως στις περιπτώσεις των ανέργων, που τα επιδόματα απλά τους συντηρούν για να μην ψοφήσουν.

Δεν χρειάζεται να κάνουμε βέβαια καμία διάκριση μεταξύ «βασικής» και «πολυτελούς» ανάγκης ή επιθυμίας, αφού σε τελική ανάλυση ό,τι θέλουμε θα βουτάμε γιατί όλα δικά μας είναι. Δεν είμαστε άπληστοι και δεν ζητάμε πολλά. Τα θέλουμε όλα! Άμα ψάχνει κανείς για απληστία θα την βρει στον φραγκάτο μαλάκα που λέει «τα έχω δουλέψει αυτά τα λεφτά» (μετάφραση: «έχουν δουλέψει άλλοι για μένα για να έχω αυτά τα λεφτά»). Οπότε, βουτήξτε σαν να μην υπάρχει αύριο! Από τα σούπερ-μάρκετ, από το γραφείο, από το εργοστάσιο, απ’ οπουδήποτε, δίχως ενοχές και δίχως όρια. Αφού δεν μας φτάνουν τα φράγκα που μας δίνουν για να ζήσουμε όπως εμείς γουστάρουμε, τότε δεν θα αφήσουμε ράφι για ράφι!

Όσο συλλογικοποιείται αυτή η πρακτική, σταματάει να μένει πράξη ατομικής επιβίωσης. Το προλεταριάτο ριζοσπαστικοποιείται, υιοθετεί επιθετικά χαρακτηριστικά και αποκτά μια απειλητικότερη στάση απέναντι στη σχέση εκμετάλλευσής του, αναδεικνύοντας έτσι το ζήτημα της άρνησης μιας κοινωνίας όπου οι σχέσεις των ανθρώπων διαμεσολαβούνται από το εμπόρευμα και το χρήμα και η ικανοποίηση των επιθυμιών και των απολαύσεων εμποδίζονται από την ιδιοκτησία και την ανταλλαγή.

Νοιώσατε ποτέ, όπως κι εμείς, ότι ο συνδυασμός περιστασιακών σκατοδουλειών με τη δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη που προσφέρει το σύστημα στους άπορους, τη δωρεάν μετακίνηση στους ανέργους, το ΚΕΑ, τα κοινωνικά τιμολόγια, την επιδότηση ενοικίου και την επιδότηση από τους γονείς είναι μια απλή διαχείριση της μιζέριας και της εξάρτησης από τους άλλους;

Αν ναι, καταλαβαίνετε ότι δεν μας κάνουν χάρη όταν μας δίνουν τα επιδοματικά ψίχουλα, αλλά αποσκοπούν στο να παραμείνουμε ικανοί για εργασία. Ποιοί θα τροφοδοτήσουν στο μέλλον την μηχανή της (καπιταλιστικής, φυσικά) ανάπτυξης αν όχι εμείς, ο σημερινός «σχετικός υπερπληθυσμός»;

Οι κοινωνικές παροχές, βέβαια, ωφελούν τα αφεντικά και σε ένα δεύτερο επίπεδο, αφού καθιστούν δυνατή τη συνθήκη της επισφαλούς εργασίας. Έτσι μπορεί η εργατική τάξη να προσαρμόζεται στις «ανάγκες της αγοράς» και την εκάστοτε «οικονομική συγκυρία», δηλαδή να δουλεύει ένα τρίμηνο το χρόνο και να κάθεται στο μίζερο πάγκο της ανεργίας τον υπόλοιπο καιρό, ζώντας από τα επιδόματα και με μεροκάματα από δω κι από κει. Αν τώρα η επισφαλής εργασία είναι και «μαύρη», τόσο το καλύτερο για τους εργοδότες, αφού εκτός από τα ένσημα, οι τελευταίοι γλυτώνουν από την τήρηση εργασιακών δικαιωμάτων και από άλλα τέτοια «κουραφέξαλα» (κάτι που βέβαια τείνει να γενικευτεί και για κάθε μορφής επισφαλούς εργασία).

Η επισφαλής εργασία συνδυασμένη με επιδόματα τύπου ΚΕΑ είναι μια συνθήκη στην οποία καταφεύγουμε πολλοί και πολλές από μας για να τη βγάλουμε. Έτσι καταφέρνουμε, συχνά-πυκνά, να ικανοποιούμε τις στοιχειώδεις μας ανάγκες. Όμως, έχουμε κι άλλες! Δεν σκοπεύουμε να ζούμε με τα ελάχιστα δυνατά, για να είμαστε εργασιακή δύναμη που αναμένει την εκμετάλλευσή της από το επόμενο αφεντικό. Ούτε ψηνόμαστε να είμαστε εξαρτημένοι από τους γονείς μας μια ζωή, πόσο μάλλον να μην μπορούμε να φύγουμε από το σπίτι, το σπίτι μιας οικογένειας που δεν επιλέξαμε, που μας φορτώνει τα άγχη της και μας κριτικάρει με το βλέμμα ή τα λόγια. Δεν γουστάρουμε να ζούμε με 3 συγκατοίκους σε ένα μικρό διαμέρισμα, να μην μπορούμε να πιούμε μια μπύρα παραπάνω, να μετράμε ευρώ το ευρώ τα ψώνια μας στο σούπερ μάρκετ (σε περίπτωση που δεν μας παίρνει να βουτήξουμε καμιά σάλτσα πέστο), να τρέμουμε μην χαλάσει το ψυγείο επειδή δεν έχουμε για να το επισκευάσουμε, να μην πηγαίνουμε διακοπές –παρά μόνο για να δουλέψουμε ταυτόχρονα σεζόν–, να μην μπορούμε να φάμε ό,τι χρειάζεται ο οργανισμός μας, και τέλος πάντων, να μην έχουμε το μερίδιό μας στον κοινωνικό πλούτο που εμείς παράγουμε!

Νιώθετε, όπως κι εμείς, ίση περιφρόνηση γι’ αυτούς που κάνουν πολιτική και γι’ αυτούς που δεν κάνουν αλλά αφήνουν τους άλλους να την κάνουν για λογαριασμό τους;

Σ’ αυτήν την περίπτωση καταλάβατε, όπως κι εμείς, ότι μία από τις βασικές λειτουργίες του καπιταλιστικού κράτους είναι η εναλλαγή κυβερνήσεων και η οργάνωση του θεάματος των πολιτικών συγκρούσεων, ώστε να συμφιλιωθούν, στο μέτρο του δυνατού, οι ταξικές αντιθέσεις και να συσκοτιστεί επαρκώς η αλλοτριωτική ουσία της καπιταλιστικής σχέσης·

ότι η διαχείριση της καπιταλιστικής συσσώρευσης, που διαρκώς μας παγιδεύει στο μαγγανοπήγαδο της αναγκαστικής –ασφαλισμένης, ανασφάλιστης ή υποδηλωμένης, αλλά πάντοτε αλλοτριωμένης– εργασίας μπορεί να εξασφαλιστεί εξίσου αποτελεσματικά είτε από το αριστερό, είτε από το δεξιό πολιτικό προσωπικό του κεφαλαίου·

ότι χρόνια τώρα οι καπιταλιστές μεθοδικά προσπαθούν με τον έναν ή τον άλλο τρόπο να διαιρέσουν το προλεταριάτο, να το παθητικοποιήσουν, να το ξεδοντιάσουν και να το στριμώξουν στη γωνία: τώρα απεργάζονται να αυξήσουν ελαφρά τον κατώτατο μισθό και ταυτόχρονα να μειώσουν το αφορολόγητο όριο, μειώνοντας έτσι τον «αυξημένο» μισθό·  καμώνονται δε πως περνάνε νόμους ενάντια στην αδήλωτη και ανασφάλιστη εργασία, για να προστατεύσουν δήθεν τα συμφέροντα μας, στην πραγματικότητα όμως μπας και σώσουν ό,τι απόμεινε από τη λεηλασία του ασφαλιστικού συστήματος·

ότι στον αντεστραμμένο κόσμο της αξιακής αντικειμενικότητας –δηλαδή στον κόσμο που αντί να δραστηριοποιούμαστε για να αυτοκαθορίζουμε και να ικανοποιούμε τις ανάγκες μας, κυριαρχεί ως αυτοσκοπός η παραγωγή εμπορευμάτων με εμάς να συμμορφωνόμαστε παθητικά στους δικούς της κανόνες σαν απλά εξαρτήματά της– η μόνη ελευθερία που εξασφαλίζει το σύστημα είναι η ελευθερία εκλογής του αφεντικού που θα αναλάβει να γδάρει το τομάρι μας και η ελευθερία εκλογής του καθάρματος (πολιτικού, συνδικαλιστή κλπ) που θα αναλάβει να διαπραγματευτεί την αξία του τομαριού μας στην αγορά μισθωτής εκμετάλλευσης·

ότι το προλεταριάτο δεν αποτελεί μία κοινωνιολογική ταμπέλα, αλλά ορίζεται στη συνειδητή, αυτοοργανωμένη δραστηριότητά του, βάσει τοπικών διακλαδικών συνελεύσεων που θα σπάνε τους (επαγγελματικούς, έμφυλους, φυλετικούς ή άλλους) διαχωρισμούς στο εσωτερικό του, θα ξεκινάνε τη μάχη από τον αγώνα ενάντια στην ανασφάλιστη/υποδηλωμένη εργασία και θα φτάνουν στην άρνηση της αλλοτριωμένης εργασίας, στην έμπρακτη κριτική της σχέσης-κεφάλαιο και των μορφών διαμεσολάβησης που πηγάζουν από αυτήν.

Συνέλευση Εργαζοµένων-Ανέργων από την Πλατεία Συντάγµατος  (με τη φιλική συνδρομή του Ratgeb)

http://synelefsi-syntagmatos.espivblogs.net/

Ιούνιος 2018

Η προκήρυξη σε μορφή pdf

 

Προκήρυξη της Συνέλευσης Εργαζομένων-Ανέργων από την Πλατεία Συντάγματος ενάντια στους πλειστηριασμούς

Τα χέρια του τραπεζίτη
και οι ανάγκες του προλεταριάτου

«Η ελληνική κυβέρνηση έχει δεσμευτεί ότι θα προστατεύσει την πρώτη κατοικία για τις λαϊκές τάξεις»

Δ. Τζανακόπουλος, 30-11-2017

Την ίδια ώρα που οι πατριώτες κάθε πολιτικής απόχρωσης σηκώνουν ελληνικές σημαίες δηλώνοντας αποφασισμένοι να υπερασπιστούν το «όνομά τους», την «ψυχή τους» και το «Αιγαίο τους», ανακαλύπτουν –προς μεγάλη δυσαρέσκειά τους– ότι οι διπλανοί τους στα μακεδονικά συλλαλητήρια μπορεί εξίσου άνετα να ανήκουν στον ελληνικό τραπεζικό και νομικό μηχανισμό που θα τους πάρει τα σπίτια τους – τα οποία, προς το παρόν, δεν έχουν δείξει την ίδια ζέση να υπερασπιστούν! Και όσον αφορά τα σπίτια των μεσοαστών μπορεί να μην μας καίγεται καρφί, αλλά εδώ έχουν μπει στο στόχαστρο τα σπίτια της εργατικής τάξης που αποκτήθηκαν μετά από δεκαετίες καθημερινού εξευτελισμού και εκμετάλλευσης. Οπότε το θέμα είναι σοβαρό. Τώρα αν ο αγώνας ενάντια στους πλειστηριασμούς θα γίνει κι αυτός κάτω από τη σημαία της… εθνικής ενότητας ή με ταξική συνείδηση, αυτό είναι ένα στοίχημα που περνάει ΚΑΙ μέσα από την τοποθέτηση του κοινωνικού ζητήματος στις σωστές ταξικές του διαστάσεις.

Στο μεταξύ, τα πολιτικά τσιράκια του κεφαλαίου, δηλαδή στην τρέχουσα φάση η αριστερά που εισπράττει φιλοφρονήσεις ως η κυβέρνηση που υλοποίησε την «πιο ομαλή και ταχεία ολοκλήρωση αξιολόγησης μέχρι σήμερα» με αντάλλαγμα τη δόση, ύψους 5,7 δισ. ευρώ, «έδωσαν» περίπου 900.000 «κόκκινους» δανειολήπτες (485.000 από το στεγαστικό και 400.000 από το επιχειρηματικό χαρτοφυλάκιο) στα χέρια… τραπεζίτη. 10.000 είναι οι ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί που σχεδιάζονται για το 2018, με έναρξη τον Μάρτιο και 40.000 ετησίως για τα επόμενα τρία χρόνια, στο σύνολο μιλάμε για 130.000 πλειστηριασμούς.

Από τη στιγμή που το κράτος επέλεξε να μετατρέψει τους μισθούς και τις συντάξεις μας σε χαρτζιλίκι, για να διασώσει το τραπεζικό κεφάλαιο, επόμενο ήταν οι τραπεζίτες να αντιμετωπίσουν δυσκολίες στην είσπραξη των δανείων που μας παρακαλούσαν να πάρουμε τη δεκαετία του ’90. Σήμερα, καθώς βρίσκονται σε αδιέξοδο, σε αγαστή συνεργασία με την ΕΚΤ και την αριστερά του κεφαλαίου, μας απειλούν ότι θα μας πετάξουν έξω από τα σπίτια μας, λες και μας έκαναν χάρη που μας δανειοδότησαν. Είναι όμως πραγματικά το δικό τους χρήμα που γενναιόδωρα και με αυταπάρνηση έστερξαν να μας δανείσουν οι τράπεζες;

Περί της λειτουργίας του τραπεζικού κεφαλαίου, του δανεισμού και των τόκων

«Η υπεραξία χαμογελάει του κεφαλαιοκράτη με όλες τις χάρες μιας δημιουργίας εκ του μηδενός»

Κ. Μαρξ, Το Κεφάλαιο

Το τοκοφόρο κεφάλαιο αποτελεί την αποκορύφωση του φετιχισμού, αφού η ουσία της εκμετάλλευσης της εργασίας έχει χαθεί τελείως όταν φτάνουμε στη χρηματοπιστωτική σφαίρα. Η μεγάλη απάτη της τραπεζικής πίστωσης βασίζεται στην ιδεολογία που προωθεί: ότι η εργατική τάξη «δανείζεται» το χρήμα των τραπεζών. Στην πραγματικότητα το πιστωτικό χρήμα των τραπεζών, ως μορφή της υπεραξίας, είναι προϊόν της δικιάς μας εργασίας, αφηρημένος πλούτος που δημιουργείται στη σφαίρα της παραγωγής από ολόκληρη την εργατική τάξη. Οι τράπεζες τροφοδοτούνται με χρήμα από τους τόκους των δανείων που δίνουν στα αφεντικά για να επενδύουν στις επιχειρήσεις τους και στους εργάτες για να καταναλώνουν, καθώς ο μισθός των τελευταίων δεν είναι ποτέ αρκετός για να ικανοποιήσουν τις βασικές ανάγκες τους. Και πώς αποπληρώνουν τα αφεντικά τα δάνειά τους; Μα φυσικά με ένα μερίδιο από τα κέρδη τους, τα οποία στην πραγματικότητα δεν είναι τίποτα άλλο από υπεραξία δημιουργημένη από την εκμετάλλευση της συνολικής κοινωνικής εργασίας στη σφαίρα της παραγωγής, υπερπροϊόν σε χρηματική μορφή που χαρίζουμε στα αφεντικά μας, αφού ο μισθός που παίρνουμε δεν αντιστοιχεί στο συνολικό αξιακό προϊόν που έχουμε παραγάγει. Αντίθετα, ο κεφαλαιοκράτης καρπώνεται αξία που προκύπτει από τον απλήρωτο χρόνο εργασίας και την υποτίμηση της εργασιακής μας δύναμης. Όταν ο εργάτης, λοιπόν, «δανείζεται» χρήμα από την τράπεζα, ουσιαστικά παίρνει πίσω ένα κομμάτι της κοινωνικής υπεραξίας που έχει παραγάγει η τάξη μας στο σύνολό της. Βέβαια, μετά καλείται να το επιστρέψει εξ ολοκλήρου και να πληρώσει και επιπλέον φράγκα για τον τόκο. Όχι μόνο, δηλαδή, το χρήμα των τραπεζών που «δανειζόμαστε» είναι αποκρυστάλλωση του χρόνου υπερεργασίας, δηλαδή προϊόν εκμετάλλευσης που δεν κοστίζει τίποτα στους τραπεζίτες, γιατί κοστίζει στους εργάτες απλήρωτη εργασία, αλλά δεχόμαστε και εκμετάλλευση σε δεύτερο γύρο, εφόσον μας αναγκάζουν να το επιστρέψουμε επαυξημένο κιόλας! Εκμετάλλευση επί δύο, μαλάκες στο τετράγωνο!

Οι καπιταλιστές με τον δανεισμό της εργατικής τάξης επιδιώκουν την πραγματοποίηση της ήδη παραχθείσας υπεραξίας αλλά και την άντληση μελλοντικής υπεραξίας, πράγμα που με απλά λόγια σημαίνει ότι οι προλετάριοι δεσμεύονται και για τη μελλοντική τους εκμετάλλευση. Το ότι σήμερα οι τράπεζες και το Δημόσιο ζητούν την αποπληρωμή των τόκων, των δανείων και των οφειλών ή αλλιώς θα μας πάρουν τα σπίτια αποτελεί έναν από τους εκβιασμούς της αστικής τάξης και μια από τις πολλές μορφές εκμετάλλευσής μας.

Οι απαρχές του δανεισμού της εργατικής τάξης ή ένας υπέροχος κόσμος καπιταλιστικού δανεισμού

«Εκεί που μας χρώσταγαν μας πήραν και το βόδι»

λαϊκή παροιμία

Στη Δύση, από τα μέσα της δεκαετίας του ’80, οι μονεταριστικές αντιπληθωριστικές πολιτικές που έβαλαν στο στόχαστρο τις κρατικές κοινωνικές δαπάνες, τον άμεσο και έμμεσο μισθό, αύξησαν την ανεργία και φρέναραν τις εργατικές απαιτήσεις –όλα αυτά δηλαδή που σε γενικές γραμμές εννοούνται με τον όρο «νεοφιλελευθερισμός»– χαλάρωσαν με την εισαγωγή του «ιδιωτικοποιημένου κεϋνσιανισμού» που επέκτεινε μαζικά την καταναλωτική πίστη. Πράγματι, η διευκόλυνση της χορήγησης πιστώσεων με τη σταδιακή μείωση των επιτοκίων μετά το 1983 οδήγησε στην εκτίναξη κάθε μορφής ιδιωτικού χρέους – καταναλωτικών, στεγαστικών και επιχειρηματικών δανείων. Η κερδοφορία του κεφαλαίου συνδέθηκε, ολοένα και πιο στενά, με την τόνωση της καταναλωτικής δύναμης της εργατικής τάξης και ταυτόχρονα η μαζική επέκταση της πίστωσης, σε μια περίοδο που, ας μην το ξεχνάμε, εντάθηκε η επίθεση στους πραγματικούς μισθούς, χρησιμοποιήθηκε για τη διαίρεση και πειθάρχηση των προλετάριων, μέσω της πρόσδεσής τους στο άρμα της μόλα ταύτα εφήμερης οικονομικής άνθισης. Σε αυτήν την πρώτη περίοδο, με όπλο την πίστωση, εντείνονται οι διαχωρισμοί εντός της τάξης: από τη μια μεριά το καλύτερα εκπαιδευμένο, ειδικευμένο και παραγωγικό κομμάτι της εργατικής τάξης που «αποδίδει» με αντίτιμο τη μερική ικανοποίηση των αναγκών του· ικανοποίηση που του προσφέρει η εύκολη πρόσβαση στο πλαστικό χρήμα. Από την άλλη, τα ασθενέστερα κομμάτια της εργατικής τάξης, οι «μαύροι», οι προσωρινοί, οι άνεργοι που οδηγούνται στην περιθωριοποίηση και τη φτώχεια εξαιρούμενοι από την πρόσβαση στον δανεισμό, αποκλεισμός που λειτούργησε και σα φόβητρο για όσους είχαν την «τύχη» να γίνονται κοινωνοί στην «ευμάρεια» που υπόσχονταν τα δάνεια.

Στην Ελλάδα η εφαρμογή αυτής της νεο«κεϋνσιανής» πολιτικής συνδέεται με την ένταξή της στην ΕΕ αρχικά και στην ΟΝΕ στη συνέχεια. Το ευρωπαϊκό αναπτυξιακό καπιταλιστικό μοντέλο ευνόησε τη μεταφορά υπερσυσσωρευμένων κεφαλαίων από το «κέντρο» προς την «περιφέρεια» της Ευρωζώνης, όπου χάρη στα χαμηλότερα πραγματικά επιτόκια δανεισμού των χωρών του «νότου», λόγω του υψηλότερου πληθωρισμού, τα κεφάλαια απέδιδαν περισσότερα κέρδη. Οι άνισες σχέσεις μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η απουσία εξισορροπητικών οικονομικών μηχανισμών στην αρχιτεκτονική της, αποτέλεσαν τη βάση πάνω στην οποία τα πλεονάσματα του βορρά έγιναν κρατικά ελλείμματα και ιδιωτικά δάνεια για μεμονωμένους καπιταλιστές και εργάτες στην Ελλάδα, αλλά και αλλού. Πάνω σε αυτή τη βάση, μεταξύ άλλων, το σύστημα μπόρεσε να δημιουργήσει νέους και εξαρτημένους από τα δάνεια και τα κρατικά πελατειακά δίκτυα μικρομεσαίους επιχειρηματίες, καθώς και να διατηρήσει το εισοδηματικό και καταναλωτικό χάσμα ανάμεσα στην «εξασφαλισμένη» εργατική τάξη από τη μια και τους «μαύρους» και προσωρινούς προλετάριους από την άλλη. Μέσα σε αυτές τις συνθήκες νομιμοποιήθηκε το συγκεκριμένο μοντέλο συσσώρευσης και εξασφαλίστηκε η κερδοφορία του κεφαλαίου τη δεκαετία του ’90 και την επόμενη δεκαετία, λίγο πριν το ξέσπασμα της πρόσφατης κρίσης.

Όταν, μετά το 2000, η κερδοσκοπία στη διεθνή αγορά παραγώγων που ήταν συνδεδεμένα με τα καταναλωτικά και στεγαστικά δάνεια οδήγησε στην πλήρη χαλάρωση των κανόνων και των κριτηρίων για τη χορήγηση της πίστωσης, η έκρηξη της κρίσης το 2007 είχε αλυσιδωτές αντιδράσεις στον παγκοσμιοποιημένο χρηματοπιστωτικό τομέα. Στην Ελλάδα, όπως όλοι πολύ καλά γνωρίζουμε, πήρε τη μορφή της «κρίσης δημόσιου χρέους» και εγκαινίασε μια βίαιη αναδιάρθρωση των καπιταλιστικών σχέσεων και μια πρωτοφανή επιχείρηση υποτίμησης του προλεταριάτου. Κομμάτι αυτής της επιχείρησης είναι και η διαχείριση των προλεταριακών δανείων με όρους λεηλασίας.

Η επίθεση της αριστεράς του κεφαλαίου  στην προλεταριακή στέγη

«Η ελληνική κυβέρνηση έχει φέρει πολλά μέτρα που έπρεπε να έχουν φέρει προηγούμενες κυβερνήσεις για να προστατευθούν οι τράπεζες από τα κόκκινα δάνεια»

Ευ. Τσακαλώτος, 30-11-2017

Παρά τις διαβεβαιώσεις των Τσακαλώτου, Τζανακόπουλου και του ίδιου του πρωθυπουργού ότι «με βάση το ισχύον νομικό πλαίσιο, προστατεύεται πλήρως η πρώτη κατοικία των υπερχρεωμένων λαϊκών νοικοκυριών» η ομάδα χρηματοπιστωτικού της Αντιπροεδρίας της Κυβέρνησης, υπό τον Γιάννη Δραγασάκη, έκανε ξεκάθαρο ότι η οριζόντια προστασία πρώτης κατοικίας από πλειστηριασμούς έληξε τον Δεκέμβριο του 2014, φροντίζοντας να επιρρίψει τις ευθύνες στην προηγούμενη κυβέρνηση που δεν μερίμνησε να την ανανεώσει, «γεγονός που έγινε δεκτό από τους Θεσμούς ως σιωπηρή συγκατάθεση της τότε κυβέρνησης να αρθεί η προστασία». Εκείνο που «ξεχνάνε», βέβαια, να μας πουν είναι ότι η αριστερά του κεφαλαίου άρχισε ήδη με το 3ο μνημόνιο (Ν.4336/14-8-2015) το ξήλωμα της όποιας «προστασίας» της πρώτης κατοικίας προέβλεπε ο νόμος Κατσέλη (Ν.3869/2010) και συνέχισε να εισάγει όλο και δυσμενέστερους όρους με μια σειρά νομοθετήματα (Ν.4346/2015, 4354/2015, 4389/2016 κ.α.). Η μεγάλη επιτυχία των συριζαίων, ο νόμος Σταθάκη –που βαφτίζει το κρέας ψάρι– και οι τροποποιήσεις του, ορίζει ότι θα πρέπει οι δανειολήπτες να τηρούν τα απαραίτητα στάνταρντ φτώχειας και εξαθλίωσης, αφού αυτό μόνο ταιριάζει σε «μπαταχτσήδες» οφειλέτες τραπεζών και Δημοσίου, προκειμένου να ενταχθούν σε καθεστώς δικαστικής «προστασίας». Σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που είναι αναρτημένες από την Ειδική Γραμματεία Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, μπορεί κάποιος να ενταχθεί στον νόμο Κατσέλη-Σταθάκη

  • εφόσον η αντικειμενική αξία της κύριας  κατοικίας του δεν ξεπερνά τις 180.000 ευρώ (άγαμος) – (ποσό που προσαυξάνεται ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση του οφειλέτη),
  • εφόσον  ξοδεύει τόσα για να ζήσει όσα θεωρούν ότι αξίζουν σε έναν χρεοκόπο τράπεζες και δικαστές, πράγμα που ορίζουν στις «Εύλογες Δαπάνες Διαβίωσης» (επαυξημένες κατά 70%, δηλ. 13.906 ευρώ μεικτά ετήσιο εισόδημα για άγαμο),
  • εφόσον συμφωνήσει με την απαλλοτρίωση οποιασδήποτε άλλης «ρευστοποιήσιμης περιουσίας» του, όπως, για παράδειγμα, μιας δεύτερης κατοικίας ή ενός μικρού κομματιού γης, προκειμένου να σώσει την πρώτη κατοικία του,
  • εφόσον το Ειρηνοδικείο στο οποίο καταφεύγει πειστεί για το πόσο φτωχοδιάβολος είναι (πράγμα που δεν συμβαίνει για μια μεγάλη μερίδα όσων καταφεύγουν σε αυτά),
  • εφόσον είναι «συνεργάσιμος δανειολήπτης» σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας των Τραπεζών, δηλαδή φροντίζει να αυτοφακελώνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα, καταθέτοντας αναλυτικό φάκελο στις τράπεζες με τις αποδοχές του και τα έξοδα διαβίωσής του,
  • εφόσον, εν τέλει, φροντίζει να είναι απίκο στην πληρωμή των δόσεων που συνολικά θα ξεπερνούν την εμπορική αξία του ακινήτου σε πιθανό πλειστηριασμό και που του ορίζει το Ειρηνοδικείο, άσχετα αν τα αφεντικά πληρώνουν τον ίδιο αν και όποτε το θυμούνται, ενώ το κράτος ρίχνει συνεχώς τους μισθούς, τις συντάξεις και το αφορολόγητο.

Μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο δεν είναι δύσκολο η πλειοψηφία των προλετάριων να βαφτίζονται σύμφωνα με το συριζαίικο newspeak «στρατηγικοί κακοπληρωτές» και «μη συνεργάσιμοι δανειολήπτες», ενώ, από την άλλη, οι πλειστηριασμοί των  σπιτιών της εργατικής τάξης και το ξεπούλημα  των δανείων σε funds να συνιστούν κατά Τσακαλώτο «κοινωνικά ωφέλιμες πρακτικές».

Η κυβέρνηση της «πρώτη φορά αριστεράς» φρόντισε να συμπληρώσει το νομικό πλαίσιο για την παράδοση των σπιτιών της εργατικής τάξης στις τράπεζες με τη θέσπιση πρωτογενούς νομοθεσίας για ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς τον περασμένο Μάιο (ΦΕΚ 1884/30-5-2017) και τον Νοέμβριο του 2017 – λες και δεν έφταναν τα 45,4 δισ. ευρώ με τα οποία εργαζόμενοι και συνταξιούχοι χρηματοδοτήσαμε μέχρι τον Δεκέμβριο του 2016, μέσω της υπερφορολόγησής μας, το τραπεζικό σύστημα και από τα οποία ροκάνισαν τουλάχιστον 36 δις «λόγω κακοδιαχείρισης και έλλειψης ελέγχου των ιδιωτικών τους διοικήσεων», όπως η πρόσφατη Έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατέγραψε. Στις 22-12-2017 ο αυταρχισμός των συριζαίων, ενόψει του σκηνικού μαζικών πλειστηριασμών που σχεδιάζονται, κλιμακώθηκε με την ψήφιση του ιδιωνύμου Κοντονή για την αυτεπάγγελτη δίωξη των διαδηλωτών που εμποδίζουν τη διενέργεια πλειστηριασμών, εξασφαλίζοντας μπατσική προστασία στους τραπεζίτες, ενώ στις 15 Γενάρη 2018 στο πλαίσιο της ψήφισης του πολυνομοσχεδίου για την ολοκλήρωση της τρίτης αξιολόγησης η βουλή ενέκρινε τον Ν. 4512/2018, σύμφωνα με τον οποίο όλες οι δημοπρασίες θα γίνονται πλέον αποκλειστικά μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας από τις 21 Φεβρουαρίου 2018 (άρθρα 207-209), πολλαπλασιάζοντας τις ημέρες διεξαγωγής τους και ορίζοντας δύο βάρδιες, ώστε να ξεπουληθούν όσο γίνεται περισσότερα σπίτια. Στο ίδιο πολυνομοσχέδιο για τα προαπαιτούμενα της τρίτης αξιολόγησης ενσωματώθηκε διάταξη που ορίζει ότι από 1η Μάη η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) θα ξεκινήσει –από μόλις 500 ευρώ οφειλή– ηλεκτρονικές κατασχέσεις και πλειστηριασμούς για χρέη προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία, από τους οποίους σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ΚΕΔΕ) δεν εξαιρείται η πρώτη κατοικία.

Σε όλα αυτά ας προστεθεί και η κοροϊδία του Κοντονή και άλλων κυβερνητικών στελεχών για δήθεν συμφωνία με τις τράπεζες ότι δεν θα εκπλειστηριάσουν καμιά πρώτη κατοικία ή σπίτια αξίας κάτω των 300.000, ενώ η αλήθεια είναι ότι η μοναδική συμφωνία που έχει κάνει η αριστερά του κεφαλαίου με τους τραπεζίτες είναι να εφαρμόσει χωρίς καθυστέρηση τους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς, οπότε και το όριο «προστασίας» της πρώτης κατοικίας θα παύσει να ισχύει στην πράξη. Είναι εξάλλου γνωστό ότι η «προστασία» όσων εντάχθηκαν στο Ν. Σταθάκη έληξε το 2017 και ότι για αυτούς του Ν. Κατσέλη θα λήξει στις 31/12/2018, όπως επίσης ότι ήδη από το καλοκαίρι σχεδιάζεται στο πλαίσιο της τέταρτης αξιολόγησης η περαιτέρω αυστηροποίηση των κριτηρίων ένταξης στον τελευταίο, ώστε να μείνουν όσο το δυνατόν περισσότεροι προλετάριοι εκτεθειμένοι στην κερδοσκοπία του τραπεζικού κεφαλαίου. Παράλληλα, από το 2018 απελευθερώνεται εντελώς και η πώληση των ενυπόθηκων δανείων σε funds –στα οποία συμμετέχουν και οι ελληνικές τράπεζες–, αφού ο τροποποιημένος Ν. Σταθάκη προστάτευε μέχρι την 31η-12-2017 ενήμερα και μη εξυπηρετούμενα δάνεια που συνδέονται με πρώτη κατοικία αντικειμενικής αξίας έως 140.000 ευρώ.

Κανένας μόνος του στην κρίση (ή όταν οι καπιταλιστές βοηθάνε ο ένας τον άλλο)

Τί γίνεται όμως με την επιχειρούμενη μείωση των «κόκκινων» δανείων, που έχει αναγορευθεί σε κεντρική στρατηγική της εγχώριας καπιταλιστικής τάξης και του πολιτικού προσωπικού της; Και πώς αυτή συνδέεται με την χιονοστιβάδα –ηλεκτρονικών πλέον– πλειστηριασμών που προγραμματίζονται για τα επόμενα χρόνια; Η απάντηση βρίσκεται στα επερχόμενα stress-tests που θα κρίνουν την κεφαλαιακή επάρκεια των ελληνικών τραπεζών (το κατά πόσο δηλαδή θα απαιτηθεί από τους μετόχους να βάλουν εκ νέου το χέρι στην τσέπη), καθώς και στη συνεχιζόμενη προσπάθεια απεξάρτησής τους από τον ELA, ώστε να δανείζονται απευθείας, με χαμηλότερο για τις ίδιες κόστος, από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Καταρχήν, όταν μιλάμε για ιδιωτικό τραπεζικό δανεισμό, αναφερόμαστε κατά βάση σε δάνεια προς τις επιχειρήσεις, καθώς αυτά ανέρχονται σε 135,6 δισ. ευρώ ή στο 60,2% της συνολικής χρηματοδότησης των εγχώριων τραπεζών (στοιχεία Σεπτεμβρίου 2017). Τα δε δάνεια προς τα νοικοκυριά αποτελούσαν το 39,8% της συνολικής χρηματοδότησης, εκ των οποίων το 71% αφορούν στεγαστικά δάνεια (64,1 δισ. ευρώ).

Από τα 224,5 δισ. ευρώ που έχουν δανείσει οι ελληνικές τράπεζες, τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα (ΜΕΑ), στα οποία συμπεριλαμβάνονται τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια και τα πάσης φύσεως δάνεια που οι τραπεζίτες θεωρούν «αβέβαιης είσπραξης», παραμένουν σταθερά στο υψηλό επίπεδο των 100,1 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 44,6% του συνόλου (Σεπτέμβριος 2017), έναντι 44,8% εννέα μήνες πριν. Το ποσό αυτό κυρίως σχετίζεται με τα ΜΕΑ της κατηγορίας των μεγάλων και μικρομεσαίων επιχειρήσεων (40,4 δισ. ευρώ), των πολύ μικρών επιχειρήσεων (16 δισ. ευρώ) και των στεγαστικών δανείων (27,8 δισ. ευρώ). Τα τελευταία, μάλιστα, αποτελούν και την μοναδική κατηγορία ΜΕΑ που κατά το πρώτο εννιάμηνο του 2017 παρουσίασαν, έστω και οριακή, αύξηση (1%), όταν τα επιχειρηματικά ΜΕΑ μειώθηκαν κατά 8,3% και το σύνολο των ΜΕΑ κατά 5,5%.

Το παραπάνω γεγονός δεν οφείλεται βέβαια στην οικονομική ανάκαμψη των επιχειρήσεων. Οφείλεται στις μαζικές διαγραφές, κυρίως επιχειρηματικών, δανείων ονομαστικής αξίας 8,2 δισ. ευρώ κατά την περίοδο 1/2016-9/2017. Μάλιστα, την επόμενη διετία 2018-19, εν όψει του μεγάλου στόχου για την μείωση των ΜΕΑ κατά περίπου 41 δισ. ευρώ, οι συνολικές διαγραφές σχεδιάζεται να ανέλθουν σε 10,6 δισ. ευρώ, εκ των οποίων η μερίδα του λέοντος θα αφορά και πάλι επιχειρηματικά δάνεια (55% ή 5,9 δισ. ευρώ). Η διαγραφή των τραπεζικών δανειακών οφειλών, ύστερα από σχετική νομοθετική παρέμβαση, δεν επιβαρύνει φορολογικά τον οφελούμενο καπιταλιστή (Ν.4389/2016). Και χαρισμένα και αφορολόγητα, με λίγα λόγια. Οι καπιταλιστές ξέρουν να βοηθούν ο ένας τον άλλο!

Οι διαγραφές αυτές, στο βαθμό που επιταχύνουν τις διαδικασίες συγκεντροποίησης κεφαλαίου σε μια σειρά κλάδων, είναι χρήσιμες για την καπιταλιστική συσσώρευση. Δεν παύουν όμως να δημιουργούν ζημίες στις τράπεζες, τις οποίες αυτές θα προσπαθήσουν να περιορίσουν μέσω: α) της πώλησης μη εξυπηρετούμενων δανείων, συνολικού ύψους 11,6 δισ. ευρώ, σε ξένα funds και β) της επιτάχυνσης των ανακτήσεων ενεχύρων από μη εξυπηρετούμενα δάνεια, με την παράλληλη διαφύλαξη της αξίας των ενεχύρων αυτών. Σε σχέση με το δεύτερο σκέλος, αυτό της αύξησης των τραπεζικών εσόδων, ο ρόλος των επερχόμενων 130.000 πλειστηριασμών, όσον αφορά τον άμεσο εκβιασμό των δανειοληπτών, είναι προφανής, ώστε αυτοί να προσέλθουν με ρευστό και να προχωρήσουν σε νέες ρυθμίσεις στεγαστικών δανείων που σήμερα δεν εξυπηρετούνται. Σε αντίθετη περίπτωση, οι τράπεζες θα προχωρήσουν στη ρευστοποίηση του ακινήτου μέσω των πλειστηριασμών, ενώ εάν δεν βρεθεί αγοραστής –όπως είναι και το πιο πιθανό στις τωρινές συνθήκες– θα το αγοράσουν οι ίδιες, μετατρέποντας έτσι τις εμπράγματες εξασφαλίσεις τους σε περιουσιακά στοιχεία, με τα οποία θα ενισχύσουν τους ισολογισμούς τους, εν όψει και των επερχόμενων stress tests. Κατ’ αυτόν τον τρόπο θα προστατευθούν οι τιμές των ακινήτων από μια νέα βίαιη πτώση, πέραν της υφιστάμενης (-44% σε σχέση με το 2008), και άρα η αξία των υπόλοιπων εμπράγματων εξασφαλίσεων των τραπεζών, ενώ δίνεται σε δεύτερο χρόνο η δυνατότητα στις τράπεζες να προχωρήσουν σε πωλήσεις ακινήτων, σε τιμές κοντά στις τιμές που τα απόκτησαν. Ήδη, οι εγχώριες τράπεζες καταστρώνουν νέα χρηματοδοτικά εργαλεία για να είναι έτοιμες, όταν έρθει η ώρα, να τα επαναδιαθέσουν στην αγορά.

Οι προλεταριακές ανάγκες μπροστά

Τι να κάνουμε; Κατ’ αρχάς δε μασάμε με το τετριμμένο ότι καταναλώναμε περισσότερα απ’ όσα παράγαμε. Το αντίθετο! Η εργατική τάξη παράγει περισσότερα απ’ όσα καταναλώνει. Γι’ αυτό και επειδή το παιχνίδι της ενοχοποίησης της ικανοποίησης των προλεταριακών αναγκών συνεχίζεται με χιλιοειπωμένα ιδεολογήματα, ας στραφούμε στα βασικά. Αυτά που αποτελούν τη δύναμή μας: την αλληλεγγύη και τον μισθό. Τα σπίτια της εργατικής τάξης αποτελούν μέρος του μισθού και η αντίσταση στους πλειστηριασμούς αποτελεί για εμάς την άλλη πλευρά των διεκδικήσεων για αυτόν. Αγοράστηκαν με υπεραξία που εμείς οι ίδιοι έχουμε παραγάγει και οι κεφαλαιοκράτες ιδιοποιήθηκαν. Η ικανοποίηση των δικών μας αναγκών, όλων των μισθωτών που, αφού μας έχουν στερήσει τον μισθό, άμεσο και έμμεσο, αφού μας υπερφορολόγησαν και μας πέταξαν στην ανεργία, έρχονται τώρα να μας στερήσουν και τη στέγη, πρέπει να είναι η βάση πάνω στην οποία θα χτίσουμε τις πρακτικές της αντίστασής μας. Ας ξεκαθαρίσουμε ξανά ότι ούτε τα σπίτια των μεσαίων μας ενδιαφέρουν, ούτε μας καλύπτουν τα γενικόλογα λαϊκίστικα συνθήματα για «τα σπίτια του λαού» που κυριάρχησαν μέχρι στιγμής από πολύ συγκεκριμένες πολιτικές δυνάμεις με ξεκάθαρες πολιτικές βλέψεις – να γίνουν χαλίφηδες στη θέση του χαλίφη. Στον αντίποδα, προσβλέπουμε στην ενδυνάμωση και τη γενίκευση που μπορεί να αποκτήσει η κίνηση παρεμπόδισης της αρπαγής των σπιτιών μας με όρους όμως ταξικούς. Κρατάμε, πάντως, μικρό καλάθι από τη στιγμή που βλέπουμε ότι γύρω από το θέμα των πλειστηριασμών η πολιτική σπέκουλα είναι η καθοδηγητική γραμμή.Το ζήτημα είναι πώς θα μπορέσει η τάξη μας να αρνηθεί να χρηματοδοτήσει και με τα σπίτια της τον επόμενο κύκλο της επιδιωκόμενης καπιταλιστικής ανάπτυξης.

Ας μη γελιόμαστε, ωστόσο: δεν θα είναι εφικτό να πιάσουμε ξανά το νήμα του κινήματος της άρνησης πληρωμών του 2011 και να το γενικεύσουμε, αν ταυτόχρονα δεν επιχειρήσουμε μια έμπρακτη (αυτο)κριτική των παρελθοντικών κοινοτήτων αγώνα που στήριξαν και αναπαρήγαγαν τις διαιρέσεις, χειραγωγήσεις και διαμεσολαβήσεις που μας έχουν φέρει στην τωρινή κατάσταση αδυναμίας. Αν δεν αποκρούσουμε τις νέες διαμεσολαβήσεις, τους νέους απατεώνες που περιμένουν στη γωνία για να δώσουν στο κίνημα έναν καθαρά ακτιβίστικο ή λαϊκίστικο χαρακτήρα μιλώντας (ξανά) για το «γενικό κοινωνικό συμφέρον», για το «καλό του τόπου» και για «κανένα σπίτι στα χέρια τραπεζίτη», δεν θα είναι εφικτό να καθορίσουμε μάχιμα και συλλογικά τις ανάγκες μας κι ούτε να σώσουμε κανένα σπίτι.

Συνέλευση Εργαζομένων-Ανέργων από την Πλατεία Συντάγματος

https://synelefsi-syntagmatos.espivblogs.net/

Φεβρουάριος 2018

 

Λήψη σε μορφή pdf

Προκήρυξη της Συνέλευσης Εργαζομένων-Ανέργων της Πλατείας Συντάγματος για την απεργία στις 14 Δεκεμβρίου

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ: «ή όλοι στον αγώνα ή όλοι στη δουλίτσα σας»!

 

«Είναι δυνατόν να πετύχει μια απεργία αν τα ¾, όχι των εργαζομένων επαναλαμβάνω, ούτε γενικά των μελών του σωματείου, αλλά των ενεργών μελών του να μην συμφωνούν με τη διεξαγωγή της;»,

Γ. Κατρούγκαλος, Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών, 9-12-2017

Ας ξεκινήσουμε από ένα βασικό γεγονός:

Οι εργατοπατέρες και οι παρατάξεις τους που σήμερα σπεύδουν να διαδηλώσουν ενάντια στην τροπολογία που έφερε τα μεσάνυχτα της περασμένης Δευτέρας , 5/12, προς Τρίτη, στη βουλή η αριστερά του κεφαλαίου για να την πάρει προσωρινά πίσω, τροπολογία με την οποία επιχειρεί να εκδημοκρατίσει, όπως η ίδια ισχυρίζεται, τον ισχύοντα για τα πρωτοβάθμια σωματεία τρόπο κήρυξης απεργίας, θέλουν να ξεχαστεί πόσο πολύ είχαν δουλέψει οι ίδιοι για την απομαζικοποίηση των συνελεύσεων τα προηγούμενα χρόνια μέσα από τη λογική της ανάθεσης, των «μικρών νικών» και της ατομικής χρήσης των σωματείων.

Μπορεί αυτή η κατάσταση, όπως και η εκκωφαντική σιωπή του «κινήματος» να διαρκεί πολύ καιρό τώρα, όμως ας θυμηθούμε ότι δεν ήταν πάντα έτσι. Δεν πάνε παρά τέσσερα χρόνια από το όχι και τόσο μακρινό 2013, όταν ο γραφειοκρατικός συρφετός των Δ.Σ. και των παρατάξεων, με επικεφαλής τους συριζαίους συνδικαλιστές και κομπάρσους υποστηρικτές τους από το ΠΑΜΕ μέχρι τους αριστεριστές έκλειναν όπως-όπως τις ελάχιστες μαζικές απεργίες, ενορχηστρώνοντας την ήττα τους, ώστε να θριαμβεύει κατ’ επανάληψη η εξουσία τους μέσα από τη λογική της ανάθεσης και της διαμεσολάβησης και να συνεχίζουν να πραγματοποιούν με επιτυχία τον ρόλο τους, αυτόν δηλαδή της ενσωμάτωσης και της αφομοίωσης του ταξικού αγώνα. Ποιος μπορεί να ξεχάσει τις απεργιακές κορώνες του προέδρου του επιχειρησιακού σωματείου του μετρό, συνδικαλιστή προσκείμενου στο ΠΑΣΟΚ και στη συνέχεια υποψήφιου βουλευτή με την ΑΝΤΑΡΣΥΑ: «Η επίταξη είναι χούντα. Ας έρθουν να μας πάρουν νεκρούς», λίγο πριν εισβάλλουν τα ΕΚΑΜ στο αμαξοστάσιο των Σεπολίων και ο ίδιος το σκάσει νύχτα; Ποιος μπορεί να ξεχάσει την επόμενη στρατηγική ήττα με την κατάπνιξη εκ των έσω της απεργίας των εκπαιδευτικών της Δευτεροβάθμιας την ίδια χρονιά; Μιας απεργίας που αποφασίστηκε με μεγάλη συμμετοχή των «οικονομικά τακτοποιημένων» μελών του σωματείου, συμμετοχή που έρχεται η σημερινή τροπολογία του νόμου να ακυρώσει μέσω της δημιουργίας ενός αισθήματος αδυναμίας αφού καταργεί την προϋπόθεση του 1/3 ή του 1/5 των μελών για την κήρυξη απεργίας ή στάσης εργασίας που ίσχυε μέχρι τώρα… Ποιος μπορεί να ξεχάσει ότι οι συνδικαλιστές κάθε κοκκινορόζ απόχρωσης είναι αυτοί που μετέτρεψαν σε «γιορτή της δημοκρατίας» την κατάληψη της ΕΡΤ, μετατρέποντας έναν δυνητικά κινηματικό αγώνα εξ αρχής σε θέαμα;

Αυτοί  που οχύρωναν τη δράση πίσω από τα όρια της αστικής νομιμότητας, αυτοί που με υποσχέσεις για συντεχνιακές διευθετήσεις έφερναν τους διαχωρισμούς και τον ανταγωνισμό ανάμεσά μας, αυτοί που με  τις  πελατειακές σχέσεις  και τη λογική της ανάθεσης απομαζικοποιούν χρόνια τώρα τις γενικές συνελεύσεις και μεθόδευσαν στο διάστημα  2010-2012 την χρεωκοπία ή την αναστολή κάθε απεργιακού αγώνα, αυτοί που προετοίμασαν λόγω και πράξει την έλευση της κυβέρνησης της αριστεράς του κεφαλαίου που συνεχίζει την πολιτική περικοπών κάθε είδους, όχι μόνο μισθών αλλά και δικαιωμάτων, που σχεδίασαν τα ντόπια και τα ευρωπαϊκά αφεντικά ήδη από το τέλος της 10ετίας του ΄80 και η οποία έχει οδηγήσει σε μισθούς και συντάξεις 350 €, διαρρηγνύουν τα ιμάτιά τους και κλαίνε σήμερα  για την περιστολή του δικαιώματος της απεργίας.

Πόσο κροκοδείλια είναι τα δάκρυά τους φαίνεται από το γεγονός ότι είναι αυτοί που έκαναν τις πλάτες ώστε η αριστερά του κεφαλαίου να περάσει, χωρίς καμιά αντίσταση και εν μέσω ειρήνευσης των πρότερων κοινωνικών συγκρούσεων, την αναδιάρθρωση του ασφαλιστικού συστήματος που προβλέπει νέες περικοπές στις συντάξεις για το 2018-19 με αποτέλεσμα η  απώλεια εισοδημάτων για τους συνταξιούχους λόγω μνημονίων να φθάσει έως και 70%. Είναι αυτοί που σκορπώντας την απελπισία του «δεν γίνεται αλλιώς» συντέλεσαν στη μοιρολατρική  αποδοχή της καθήλωσης των μισθών μας «μέχρι τη λήξη των μνημονίων» (ενώ, βέβαια, δεν έχει καθηλωθεί οποιαδήποτε μείωσή τους ή οποιαδήποτε αύξηση της τιμής των μισθιακών εμπορευμάτων).

Εκμεταλλευόμενοι, επομένως, μια κατάσταση στην οποία οι ίδιοι έχουν συμβάλει και την απογοήτευση που σκόρπισε η διαβρωτική εκλογική νίκη του Σύριζα, με την επικράτηση της λογικής ότι όποιον αγώνα και αν κάνουμε στο χώρο εργασίας είμαστε καταδικασμένοι, αφού τα πράγματα θα κριθούν στην κεντρική πολιτική σκηνή, επιχειρούν να ενταφιάσουν μια πιθανή αντίσταση και να εγκλωβίσουν τον εναπομείναντα κόσμο που επιμένει να αγωνίζεται στο χώρο εργασίας σε μια κατάσταση αδυναμίας.

Φαίνεται έτσι ο λόγος που το πολιτικό προσωπικό του κεφαλαίου θίγει το πλαίσιο λειτουργίας των πρωτοβάθμιων σωματείων και εμμέσως του δευτεροβάθμιου και τριτοβάθμιου συνδικαλιστικού βραχίονα του κεφαλαίου, αλλάζοντας τον τρόπο προκήρυξης των απεργιών σε επιχειρησιακό/τοπικό επίπεδο, με τις όποιες επιπτώσεις αυτό έχει σε κλαδικό / ομοσπονδιακό /συνομοσπονδιακό επίπεδο. Είναι προφανής ο προληπτικός χαρακτήρας της απόφασης του κεφαλαίου και του πολιτικού προσωπικού του: η εμβάθυνση της κοινωνικής ειρήνης περνάει μέσα από την πλήρη αποτροπή των απεργιακών αγώνων  σε επιχειρησιακό /τοπικό επίπεδο.

Στην υπάρχουσα απομαζικοποίηση των συνελεύσεων των πρωτοβάθμιων σωματείων και στην ανυπαρξία σωματείων ή εργατικών συλλογικοτήτων στην πλειονότητα των εργασιακών χώρων έρχονται να προστεθούν:

• ο καθορισμός του όποιου κατώτατου μισθού από τον εκάστοτε υπουργό Εργασίας• ο κατώτατος μισθός  δεν προκύπτει πια από διαπραγματεύσεις «εργοδοτών» – εργαζομένων

• η απώλεια του δικαιώματος των εργαζομένων να προσφεύγουν μονομερώς σε περιπτώσεις εργατικών διαφορών και «συλλογικών διαπραγματεύσεων» στον διαιτητικό οργανισμό (ΟΜΕΔ). Συνεπώς τα αφεντικά δεν θα είναι πια υποχρεωμένα να διαπραγματευτούν ή να εφαρμόζουν τα προβλεπόμενα στις συλλογικές διαπραγματεύσεις. Αυτό βέβαια σημαίνει ότι ακόμη κι αν τυπικά αποκατασταθεί η ισχύς των κλαδικών συμβάσεων εργασίας (επεκτασιμότητα, ισχύς της ευνοϊκότερης ρύθμισης), όπως μας υπόσχονται οι κυβερνώντες για να μας ρίξουν στάχτη στα μάτια, αυτές να μην υπογράφονται καν

• οι Ενώσεις Προσώπων (εργοδοτικά μορφώματα) που έχουν ήδη θεσμοθετηθεί ως Δούρειος Ίππος των αφεντικών σε επιχειρησιακό/ πρωτοβάθμιο, άρα και τοπικό επίπεδο

• η διαμόρφωση των κλαδικών μισθών από το Ανώτατο Συμβούλιο Εργασίας (ΑΣΕ) βάσει των αναγκών των αφεντικών

• η πρόσφατη συμφωνία μεταξύ κυβέρνησης και θεσμών, η οποία ορίζει ότι οι μνημονιακές μεταρρυθμίσεις για τις συλλογικές συμβάσεις θα διατηρηθούν έως το τέλος του τρέχοντος προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής

• η επανανομιμοποίηση της ανταπεργίας (λοκ άουτ)

Την ίδια στιγμή η μεταμνημονιακή εργασιακή πραγματικότητα της επισφάλειας και της ανυπαρξίας συλλογικών συμβάσεων αποτυπώνεται σύμφωνα με τους επιστημονικούς συνεργάτες των συνδικάτων (ΙΝΕ/ΓΣΕΕ) στο γεγονός ότι το 2016 υπογράφτηκαν μόλις 10 κλαδικές συμβάσεις εργασίας, ενώ το 95,2% των συμβάσεων ήταν επιχειρησιακές. Η εξάπλωση των επιχειρησιακών συμβάσεων οδήγησε στη δραστική μείωση των αποδοχών των εργαζομένων. Βάσει στοιχείων του ΕΦΚΑ, για περίπου 600.000 εργαζόμενους ο μέσος μισθός της μερικής απασχόλησης δεν ξεπερνά τα 400 ευρώ μεικτά και αυτός της πλήρους τα 1.200 ευρώ, ενώ η συνολική μισθολογική δαπάνη πλέον είναι μειωμένη κατά 400 ολόκληρα εκατ. ευρώ σε μηνιαία βάση, σε σχέση με το 2009. Όσον αφορά τις νέες συμβάσεις εργασίας, η πλήρης απασχόληση υποχώρησε στο 45,3% και οι ευέλικτες μορφές εργασίας εκτινάχθηκαν στο 54,7%, από 21% που ήταν το 2009.

Συγχρόνως η ταξική επίθεση των αφεντικών συμπληρώνεται με τα εξής:

• καταργείται η προέγκριση των ομαδικών απολύσεων από την κυβέρνηση

• προωθείται η μείωση και η κατάργηση διάφορων κοινωνικών επιδομάτων

• εντείνονται το επόμενο διάστημα οι ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί που ξεκίνησαν ήδη από τις 29/11, ώστε να φτάσουν τους 18.000 τους επόμενους μήνες

• προωθούνται ιδιωτικοποιήσεις με επίκεντρο την ηλεκτρική ενέργεια, τις μεταφορές, το νερό, τις τηλεπικοινωνίες και τον φυσικό πλούτο

• ο προϋπολογισμός κοινωνικών δαπανών θα περικοπεί κατά 1,6 δις για το 2018, ενώ η φορολογία θα αυξηθεί κατά 900 εκατομμύρια ευρώ. Η κρατική χρηματοδότηση των δημόσιων νοσοκομείων θα περιοριστεί κατά 363 εκατομμύρια ευρώ και από τον ΕΟΠΠΥ θα περικοπούν 214 εκατομμύρια ευρώ

• στα μέτρα της 3ης αξιολόγησης συγκαταλέγονται η αξιολόγηση και η κινητικότητα των δημοσίων υπαλλήλων σε συνδυασμό με απολύσεις και επιδείνωση των εργασιακών σχέσεων. Στον χώρο της εκπαίδευσης θα αξιολογηθούν καθηγητές και σχολικές μονάδες με στόχο την συγχώνευσή τους, το ωράριο των καθηγητών ενδέχεται να φτάσει τις 30 εργάσιμες ώρες την εβδομάδα, ενώ θα αυξηθεί και ο αριθμός των μαθητών ανά τάξη.

Υπάρχει  απάντηση;

Αν μπορεί η αριστερά του κεφαλαίου σήμερα να επιχειρεί να δώσει τη χαριστική βολή στις προϋποθέσεις των εργατικών αγώνων επικαλούμενη δήθεν μια δημοκρατική κριτική, είναι επειδή γνωρίζει πολύ καλύτερα από τους προκατόχους της τη σημερινή οικτρή κατάσταση της εργατικής τάξης.  Το ζητούμενο, λοιπόν, είναι να αναδιαρθρωθεί εκ βάθρων το ταξικό κίνημα των εργαζόμενων. Να δημιουργηθούν ταξικές συλλογικότητες σε κάθε χώρο εργασίας. Να μαζικοποιηθούν οι γενικές συνελεύσεις των πρωτοβάθμιων σωματείων και να αμφισβητηθεί η κυριαρχία των κομματικών παρατάξεων. Να δημιουργηθούν παντού τοπικές διακλαδικές ταξικές συνελεύσεις εργαζόμενων-ανέργων, οι οποίες θα αγκαλιάζουν το σύνολο της προλεταριακής εμπειρίας.

Συνέλευση Εργαζομένων-Ανέργων της Πλατείας Συντάγματος

https://synelefsi-syntagmatos.espivblogs.net/

Δεκέμβριος 2017

 

Λήψη σε μορφή pdf

 

 

Προκήρυξη της Συνέλευσης Εργαζομένων-Ανέργων της Πλατείας Συντάγματος για την απεργία στις 17 Μαΐου ενάντια στο 4ο Μνημόνιο από την αριστερά του κεφαλαίου

ΘΕΛΟΥΜΕ ΜΙΣΘΟ ΚΑΙ ΟΧΙ «ΔΟΥΛΙΤΣΑ»!

«Το αποτέλεσμα της συμφωνίας με τους θεσμούς είναι ισορροπημένο. Στα θετικά είναι ότι δεν υπάρχουν νέα μέτρα μέχρι την ολοκλήρωση του ελληνικού προγράμματος. Επιπλέον, το 2018 εκτός από τα δημοσιονομικά μέτρα προβλέπονται και αντίμετρα»,

Γ. Σταθάκης υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, 3-5-2017

(Το παράθεμα βρίσκεται στον τόμο πολιτικής προϊστορίας ΣΥΝΤΟΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ – η εμπνευσμένη περίοδος Σύριζα)

Ένας λάκκος πολλών αλλά… ισορροπημένων μέτρων

Οι καπιταλιστές επιδιώκουν να αποτυπώσουν τώρα στο θεσμικό δίκαιο την άθλια εργασιακή πραγματικότητα που ήδη βιώνουμε. Έτσι, μετά την ολοκλήρωση μιας ακόμα «περήφανης διαπραγμάτευσης» της κυβέρνησης της αριστεράς του κεφαλαίου με τους δανειστές, σύντομα τα μέτρα που προβλέπει η τεχνική συμφωνία θα γίνουν νόμος του κράτους. Όσοι αφελείς είδαν με ανακούφιση να «απομακρύνεται το φάσμα της χρεοκοπίας», αρκεί να ρίξουν μια ματιά στα συμφωνηθέντα για να αλλάξουν άποψη, καθώς αποτελούν μια συνέχεια της επίθεσης που δέχεται η εργατική τάξη τα τελευταία 7 χρόνια. Πιο αναλυτικά:

• Διατηρείται (τουλάχιστον μέχρι την επόμενη αξιολόγηση) το όριο μαζικών απολύσεων στο σημερινό επίπεδο του 5% στις επιχειρήσεις που απασχολούν πάνω από 150 εργαζόμενους, αλλά διευκολύνεται η υλοποίησή τους, καθώς αντικαθίσταται το ισχύον πλαίσιο διοικητικής έγκρισης από μια διαδικασία κοινοποίησης μέγιστης διάρκειας τριών μηνών. Η εξέλιξη αυτή, συμβαδίζει με την παρατηρούμενη τάση συγκεντροποίησης του κεφαλαίου, αλλά και με την επερχόμενη αναδιάρθρωση του τραπεζικού τομέα, της ΔΕΗ και των συγκοινωνιών (βλ. παρακάτω). Ας σημειωθεί ότι για την συντριπτική πλειοψηφία των ελλήνων καπιταλιστών, ούτως ή άλλως, δεν υφίσταται κανένα όριο στις απολύσεις.

• Η ταχεία δικαστική διαδικασία που χρησιμοποιείται για να κρίνεται η νομιμότητα των απεργιών θα χρησιμοποιείται και για διαφορές βάσει του άρθρου 656 του Αστικού Κώδικα: επαναφέρεται έτσι από την «πίσω πόρτα» το «λοκ άουτ», καθώς η κήρυξη απεργίας μπορεί να χαρακτηριστεί ως «λόγος ανωτέρας βίας».

• Αναστέλλεται η εφαρμογή της αρχής της ευνοϊκότητας και της αρχής της επέκτασης, έως το τέλος του 3ου Μνημονίου (Ιούλιος 2018, λέμε τώρα), γεγονός που συνεπάγεται νέο πάγωμα των μισθών και την υπονόμευση της ισχύος των κλαδικών συμβάσεων εργασίας, όσων, ελάχιστων, εξακολουθούν σήμερα να ισχύουν.

• Αναθεωρείται το ισχύον πλαίσιο διαμεσολάβησης και διαιτησίας με αποτέλεσμα οι εργαζόμενοι να μην μπορούν να προσφεύγουν μονομερώς στους οργανισμούς διαιτησίας, γεγονός που θα καταστήσει άνευ πρακτικής σημασίας τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας (όταν τις επανεπιτρέψει η τρόικα).

Αυξάνεται η φορολογία το 2020 (ή το 2019 εάν δεν βγουν οι «δημοσιονομικοί στόχοι»), μέσω της μείωσης του αφορολόγητου ορίου, γεγονός που θα μειώσει το διαθέσιμο εισόδημα κατά ένα μισθό/σύνταξη.

• Επεκτείνονται οι αιτίες απόλυσης συνδικαλιστών (πχ. σε περιπτώσεις τέλεσης ποινικών αδικημάτων) και συρρικνώνονται οι συνδικαλιστικές άδειες.

• Προβλέπεται η θεσμοθέτηση νέων μέτρων «αξιολόγησης» και κινητικότητας στο Δημόσιο που στην πραγματικότητα αποτελούν τον «προθάλαμο» για την πραγματοποίηση νέων απολύσεων ενώ επιβάλλεται «ταβάνι» στον αριθμό των συμβασιούχων.

• Μετά την ιδιωτικοποίηση των λιμανιών του Πειραιά και της Θεσσαλονίκης, των περιφερειακών αεροδρομίων και της έκτασης του πρώην αεροδρομίου του Ελληνικού, προβλέπεται η πραγματοποίηση ενός νέου κύκλου ιδιωτικοποιήσεων μέσω του ΤΑΙΠΕΔ. Πρώτες στη λίστα βρίσκονται η ΔΕΣΦΑ (φυσικό αέριο) και των ΔΕΗ/ΑΔΜΗΕ.

• Επεκτείνεται το άνοιγμα των καταστημάτων 30 Κυριακές το χρόνο και η περαιτέρω απορύθμιση του ωραρίου και της ζωής των εμποροϋπαλλήλων.

• Προβλέπεται η αναδιάρθρωση των συγκοινωνιών ώστε το ετήσιο έλλειμμά τους να μην υπερβαίνει τα 40 εκατ. ευρώ, γεγονός που σημαίνει νέες απολύσεις, ακριβότερο εισιτήριο και χειρότερες συγκοινωνίες για τους εργαζόμενους που μετακινούνται με αυτές.

Όσον αφορά τον έμμεσο μισθό, η νέα επίθεση που έρχεται να προστεθεί στις μειώσεις συντάξεων ύψους άνω των 50 δισ. ευρώ από το 2010 έως σήμερα, περιλαμβάνει:

• Την αναπροσαρμογή το 2019 των ήδη καταβαλλόμενων συντάξεων, μέσω της κατάργησης της «προσωπικής διαφοράς» που σήμερα λαμβάνουν οι συνταξιούχοι, μέτρο που θα οδηγήσει σε μεσοσταθμική μείωση 9% όλων των συντάξεων.

• Την αύξηση των εισφορών των ελεύθερων επαγγελματιών, καθώς ο υπολογισμός τους θα γίνεται βάσει των ακαθάριστων εσόδων, δηλ. συνυπολογίζοντας και τις ασφαλιστικές εισφορές και φόρους που καταβλήθηκαν κατά το προηγούμενο έτος.

Μείωση ή κατάργηση μιας σειράς επιδομάτων, όπως τα οικογενειακά, το επίδομα πετρελαίου, τα επιδόματα ανεργίας, ένδειας, απροστάτευτων τέκνων, νεοεισερχόμενων στην αγορά εργασίας κλπ., τα οποία εν μέρει ενσωματώνονται στην απάτη που λέγεται Κοινωνικό Εισόδημα Αλληλεγγύης.

Εάν τα παραπάνω μέτρα δεν σας αρκούν, στα πλαίσια της επόμενης αξιολόγησης που προβλέπεται να ολοκληρωθεί τον Σεπτέμβριο του 2017, προβλέπονται (φυσικά, ύστερα από «σθεναρή διαπραγμάτευση»):

Η κήρυξη απεργίας με το 50% + 1 των εγγεγραμμένων μελών ενός σωματείου, δηλαδή ποτέ, με τα σημερινά δεδομένα, και όχι των παριστάμενων στη γενική συνέλευση, όπως προβλέπεται σήμερα. Μέτρο που αποσκοπεί να προωθήσει ακόμα περισσότερο τη… δημοκρατία στους χώρους εργασίας, καθώς, όπως είχε δηλώσει ο πρώην υπουργός Εργασίας Γ. Κατρούγκαλος, «αυτό που γίνεται τώρα, να αποφασίζουν για απεργιακές κινητοποιήσεις μειοψηφίες, δεν είναι δημοκρατικό» και

η αύξηση του κατώτατου συντελεστή ΦΠΑ που σήμερα είναι 6%.

 

Η προκήρυξη σε pdf

ΕΚΔΟΣΗ ΜΠΡΟΣΟΥΡΑΣ «ΘΕΛΟΥΜΕ ΜΙΣΘΟ ΚΑΙ ΟΧΙ “ΔΟΥΛΙΤΣΑ”!»

Κυκλοφόρησε η μπροσούρα ΘΕΛΟΥΜΕ ΜΙΣΘΟ ΚΑΙ ΟΧΙ “ΔΟΥΛΙΤΣΑ”!  τον Μάρτη του 2017. Η μπροσούρα αυτή αποτελεί συνέχεια της συλλογικής μας δουλειάς σχετικά με τον πρόσφατο ασφαλιστικό νόμο 4387/2016 που ψηφίστηκε πέρυσι από την αριστερά του κεφαλαίου και εστιάζει στην καπιταλιστική αναδιάρθρωση των εργασιακών σχέσεων και του εγχώριου καθεστώτος καπιταλιστικής συσσώρευσης, ειδικά κατά την πρόσφατη περίοδο εφαρμογής των πολιτικών εσωτερικής υποτίμησης, την κατάσταση της εργατικής τάξης σήμερα και το ταξικό αίτημα για μισθό, με αφορμή την επιχειρούμενη επίθεση, γνωστή ως «2η αξιολόγηση του 3ου μνημονίου».

Ακολουθούν τα περιεχόμενα, ο πρόλογος καθώς και το τελευταίο κεφάλαιο.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

5 ΘΕΛΟΥΜΕ ΜΙΣΘΟ ΚΑΙ ΟΧΙ «ΔΟΥΛΙΤΣΑ»!

9 ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΕΝΟΣ ΠΑΛΙΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΟΥ ΟΝΕΙΡΟΥ, ΤΗΣ «ΚΑΤΑΡΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΑΛΗΣ ΤΩΝ ΤΑΞΕΩΝ», ΚΑΙ ΠΩΣ ΦΤΑΣΑΜΕ ΣΤΗΝ ΚΡΙΣΗ ΠΟΥ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΕ ΤΙΣ ΕΛΠΙΔΕΣ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ

16 Η ΕΡΓΑΣΙΑΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΑ ΜΝΗΜΟΝΙΑ: ΔΥΑΔΙΚΗ    ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

20 Η ΘΕΣΜΙΚΗ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΚΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΜΕΤΑ ΤΑ ΜΝΗΜΟΝΙΑ: «Ο ΣΩΖΩΝ ΕΑΥΤΟΝ ΣΩΘΗΤΩ»;

28 ΕΥΕΛΙΞΙΑ, ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗ

57 Η ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΦΕΝΤΙΚΩΝ: ΤΟ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΚΑΙ ΤΟ ΝΕΟ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ

67 ΟΙ ΘΕΣΜΙΚΟΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΤΩΝ ΑΦΕΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙ ΤΩ ΕΡΓΩ: ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΚΟΣ ΕΘΝΟΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΣ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ

71 Ο,ΤΙ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΕΙ Η ΔΕΞΙΑ, ΜΠΟΡΕΙ Η ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (ΚΑΙ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦA)

81 Η ΠΗΓΗ ΤΗΣ ΑΔΥΝΑΜΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΗΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ ΕΙΝΑΙ ΙΔΙΑ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Το καταθλιπτικό τοπίο των σημερινών ταξικών σχέσεων στην Ελλάδα κυριαρχείται από τα παλιά μοτίβα της δημόσιας σφαίρας -που μοιάζουν να είναι ήδη αιώνια!- γύρω από την «κρίση χρέους»: η «δεύτερη αξιολόγηση» του «τρίτου προγράμματος» οδεύει προς το «κλείσιμό» της, με συμφωνία για «πρωτογενή πλεονάσματα 3,5 % του ΑΕΠ ετησίως» μετά τη λήξη του «τρίτου μνημονίου» και επιπλέον με δεδομένη την «προνομοθέτηση μέτρων», όπως η «μείωση του αφορολόγητου», o μηδενισμός της «προσωπικής διαφοράς» των συντάξεων και η «αναδιάρθρωση των εργασιακών».

Déjà vu; Όχι, ακριβώς, αφού το jargon της δημοσιονομικής τρομοκρατίας που στοιχειώνει την καθημερινότητά μας έχει εμπλουτιστεί και πασπαλιστεί με υλικό της αριστερής πλέον αφήγησης. Από την προεκλογική «αντίσταση στα μνημόνια», τη «σκληρή διαπραγμάτευση», κατόπιν τη «μάχη με τα συμφέροντα» και την «προστασία των αδυνάτων», το «παράλληλο πρόγραμμα» και μέχρι, εσχάτως, τα «αντίμετρα», το δημαγωγικό ρεπερτόριο της αριστεράς του κεφαλαίου φαίνεται να ανανεώνεται συνεχώς. Η προσαρμοστικότητά της βασίζεται σε έναν συνδυασμό εθνολαϊκής ρητορείας και ευρωλαγνείας και στο υπόλοιπο του «ταμείου» που ακόμα κάνει από την αφομοίωση εκείνων των χαρακτηριστικών του κινήματος του προηγούμενου διαστήματος που μπορούσαν να αφομοιωθούν. Δεν είναι όμως ανεξάντλητη και ολοφάνερα η νομιμοποίησή της φθίνει ολοταχώς. Γιατί στην προλεταριακή εμπειρία αποκρυπτογραφείται καθημερινά και οδυνηρά η ιδεολογική γλώσσα του αριστερού πολιτικού προσωπικού του κεφαλαίου και αποκαλύπτεται η πολιτική του ως συνέχιση της απαξίωσης της εργασιακής μας δύναμης και ως φιλανθρωπική διαχείριση των αποτελεσμάτων της. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, θριαμβεύουν οι ατομικιστικές στρατηγικές επιβίωσης, η απόσυρση στην ιδιωτεία, ο κατακερματισμός της τάξης και μια παραλυτική σιωπηρή αποδοχή του εκάστοτε «μικρότερου κακού».

Ανίκανη να συγκροτήσει μια προλεταριακή δημόσια σφαίρα για να μπορέσει αυτόνομα να ορίσει τα μέσα και τους σκοπούς του αγώνα της, τους δικούς της όρους σύγκρουσης, τις δικές της μεσολαβήσεις, η τάξη μας, στη διάρκεια του προηγούμενου κύκλου αγώνων, επέτρεψε τη διαμεσολάβησή τους από το κόμμα που μιλούσε πιο καλά τη γλώσσα τους. Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, που σήμερα παραμένει βουβή και αναντίστοιχα αναιμική στις αντιδράσεις της, τώρα που οι κυβερνητικοί διαμεσολαβητές ετοιμάζονται για μια νέα επίθεση – αυτή τη φορά στον πυρήνα των εκμεταλλευτικών σχέσεων.

Σε αυτό το φόντο, προσπαθήσαμε να καταγράψουμε με έναν σύντομο τρόπο, στα κεφάλαια που ακολουθούν, τη γενεαλογία των ταξικών αγώνων που διαμόρφωσαν τις συνθήκες των σχέσεων αυτών από τη μεταπολίτευση και πέρα, επικεντρώνοντας στους αγώνες για τον μισθό. Υπενθυμίζουμε ότι τα μνημόνια δεν επιβλήθηκαν σε κάποια υποτιθέμενα ομοιογενή και αδιαίρετη προϋπάρχουσα εργατική τάξη, ρίχνουμε μια πιο αναλυτική ματιά στη σημερινή κατάσταση της (παραπαίουσας) τάξης μας, προσπαθούμε να αναλύσουμε το ήδη υπάρχον πλαίσιο μέσα στο οποίο επιχειρούνται τα νέα πλήγματα, καθώς και να τα αποκωδικοποιήσουμε πέρα από τα φαινόμενα. Τέλος, ανιχνεύουμε τη μορφή και το περιεχόμενο μιας προλεταριακής αυτο-οργάνωσης που να μπορεί να δίνει τη δυνατότητα συλλογικής αντίστασης στο τώρα, ενώ ταυτόχρονα θα αποτελεί την προϋπόθεση για την ανασύνθεση της δύναμής μας, το ξεπέρασμα των διαχωρισμών και την κατάργηση των καπιταλιστικών κοινωνικών σχέσεων που είμαστε αναγκασμένοι να υφιστάμεθα και να αναπαράγουμε.

Μεγάλα λόγια, θα πείτε; Ίσως, αλλά μόλις πριν λίγα χρόνια εκατοντάδες χιλιάδες φωνάζαμε «να πάρουμε τη ζωή μας στα χέρια μας»! Ε, ας πάρουμε, έστω, τον (επερχόμενο;) αγώνα στα χέρια μας!

Ελάχιστη συμβολή, λοιπόν, σ’ αυτόν τον αέναο αγώνα, η μπροσούρα αυτή.

9. Η ΠΗΓΗ ΤΗΣ ΑΔΥΝΑΜΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΗΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ ΕΙΝΑΙ ΙΔΙΑ

Γιατί στεκόμαστε ενάντια στο νέο εργασιακό νομοσχέδιο και δεν κοιτάμε τη «δουλίτσα» μας;

Στα επτά χρόνια των μνημονίων έχουν χαθεί από την τσέπη των μισθωτών πολλά δις από μισθούς και συντάξεις. Ενώ οι καπιταλιστές καρπώθηκαν τις περικοπές των μισθών των ιδιωτικών υπαλλήλων και έβγαλαν το παραδάκι στο εξωτερικό, το κράτος καρπώθηκε τις περικοπές των μισθών και των συντάξεων των δημόσιων υπαλλήλων για να αποπληρώνονται οι τοκογλύφοι δανειστές του. Με απλά λόγια, όλοι τρώνε με χρυσά κουτάλια και πίνουν εις υγείαν του μαλάκα, της τάξης μας! Πόσο ακόμα θα τους αφήνουμε να μας μεταχειρίζονται έτσι; Πόσο ακόμα θα μένουμε θεατές, ενώ η τάξη μας οδηγείται στην πλήρη απαξίωση και τη ζητιανιά μιας οποιασδήποτε «δουλίτσας»;

Ο συνεχής κατακερματισμός της εργατικής τάξης σε όλο και περισσότερες κατηγορίες και υποκατηγορίες, που η κάθε μια κοιτάει την πάρτη της και η συνεχής, βίαιη προσαρμογή μας στην προκρούστεια κλίνη της κάθε καπιταλιστικής ανάγκης δεν μπορεί να συνεχιστεί άλλο. Ο απολογισμός της επίθεσης που προηγήθηκε ελπίζουμε να συμβάλλει στη συνειδητοποίηση πως δεν έχουμε να κάνουμε απλώς με την αλλαγή ενός υπάρχοντος νόμου με έναν άλλον, αλλά με την εμβάθυνση της μεταρρύθμισης των εργασιακών σχέσεων σε βάρος όλης της τάξης. Δεν εννοούμε μ’αυτό ότι ο κόσμος της μισθωτής δουλειάς και οι συνταξιούχοι δεν έχουν συνείδηση του μεγέθους της επίθεσης που έχει δεχτεί το εισόδημά τους –κάθε άλλο!– αλλά ότι ο τρόπος που ερμηνεύουν αυτή την επίθεση απέχει ακόμα παρασάγγας από μια πλήρη κριτική του κεφαλαίου, των αριστερών και δεξιών πολιτικών του εκπροσώπων και κάθε επίδοξου σωτήρα.

Δεν πιστεύουμε ότι υπάρχει κανείς μισθωτός που να μην έχει συνείδηση του γεγονότος ότι το πετσόκομμα του άμεσου και του έμμεσου μισθού τα τελευταία χρόνια επιχειρείται να επουλωθεί αποσπασματικά με φιλανθρωπικές ρυθμίσεις, όπως η «ελεύθερη πρόσβαση στις δημόσιες δομές Υγείας» των ανασφάλιστων και των μεταναστών. Γράφαμε επ’ αυτού σε μια περσινή προκήρυξη για το ασφαλιστικό:

Με το πρόσχημα ότι καθιερώνουν ένα «ενιαίο καθολικό πλαίσιο πρόσβασης στη δημόσια υγεία» και ότι αποδεσμεύουν «το δικαίωμα στο κοινωνικό αγαθό υγεία από το δικαίωμα στην εργασία/ασφάλιση», οι Συριζαίοι με τον Ν. 4368/2016 ήρθαν να ξεπλύνουν και να νομιμοποιήσουν την μέχρι τώρα εργασιακή νομοθεσία που καθιερώνει την ανασφάλιστη εργασία (βλ. νόμο Βρούτση κλπ.). Φροντίζοντας να έχουν πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη (γιατί το εισόδημά τους δεν αρκεί με τίποτα για να καλύψουν τη συμμετοχή τους για την αγορά φαρμάκων), το κράτος εγγυάται ότι τα 3 εκατομμύρια άνεργοι, υποαπασχολούμενοι, «αυτοαπασχολούμενοι» με χρέη στα ασφαλιστικά τους ταμεία, άποροι, μετανάστες με ελληνικά νομιμοποιητικά έγγραφα ή άδεια παραμονής, δεν θα πεθάνουν στην ψάθα, τουλάχιστον όχι πριν το κράτος προσποιηθεί ότι τους άνοιξε τις πόρτες των νοσοκομείων.
Τώρα, λοιπόν, φαίνεται καλύτερα τι εννοούσαν οι Συριζαίοι όταν το έπαιζαν αντιμνημονιακοί πριν γίνουν κυβέρνηση, όταν έλεγαν ότι η «η υγεία, η εκπαίδευση κλπ. δεν είναι εμπόρευμα, αλλά κοινωνικό αγαθό»: αφού η απαξίωση της εργασιακής δύναμης (άμισθη ή υποαμειβόμενη εργασία, εκτεταμένη ανεργία/«μαύρη» εργασία κλπ.) θα καταστεί μόνιμη συνθήκη προκειμένου να διασωθεί η κερδοφορία του ελληνικού και του ευρωπαϊκού κεφαλαίου, τότε αυτή θα πρέπει να αντισταθμιστεί με «κοινωνικά/αντιεμπορευματικά» μέτρα φιλανθρωπίας, που θα συντηρούν την εργασιακή δύναμη σε μια κατάσταση διαθεσιμότητας προς εκμετάλλευση χωρίς να σκουριάσει και να καταστεί άχρηστη. Αν δει κανείς υπ’ αυτό το πρίσμα την αντιρατσιστική κρατική εκστρατεία αλληλεγγύης στους «πρόσφυγες» τον τελευταίο χρόνο –τουλάχιστον μέχρι την πρόσφατη υπογραφή της συμφωνίας με την Τουρκία– θα καταλάβει ότι πίσω από τον υπερτονισμό της φιλανθρωπίας κρύβεται ένα πολύ σημαντικό διακύβευμα για το κεφάλαιο: η εδραίωση της πεποίθησης μέσα στην κοινωνία ότι τόσο οι ξένοι υποψήφιοι προλετάριοι, όσο και οι ντόπιοι δεν μπορούν σε «περίοδο κρίσης» να ελπίζουν σε τίποτα καλύτερο από την «καλοσύνη των γειτόνων και της εκκλησίας», από μια επιδοματική πολιτική πρόνοιας και από την καλή διάθεση του κράτους να τους προωθήσει στη γηράσκουσα ευρωπαϊκή αγορά εργασίας, ώστε να την βοηθήσουν να αναδιαρθρωθεί με χαμηλότερα μεροκάματα.(1)

Σήμερα η αριστερή κυβέρνηση προχωράει στην εφαρμογή μιας ακόμα ρύθμισης, που προωθεί ταυτόχρονα την ελεημοσύνη και τη διαχείριση της ανεργίας προς όφελος του κεφαλαίου. Αντί να αυξήσει τους δικαιούχους, τον χρόνο λήψης και το ποσό του επιδόματος ανεργίας, παρέχει Κοινωνικό Εισόδημα Αλληλεγγύης (ΚΕΑ) σε περίπου 750.000 προλετάριους πολίτες που ζουν σε συνθήκες ακραίας φτώχειας. Έτσι λέει τουλάχιστον η κυβέρνηση και αξίζει να δούμε το σκεπτικό της μέσα από σχετικό άρθρο της εφημερίδας Αυγή:

Επιχειρείται οι πολίτες να ενισχυθούν, ώστε να μπορούν να καλύπτουν στοιχειώδεις και βασικές ανάγκες και παράλληλα να παραμένουν ενεργοί. Να βγουν από το σπίτι, να μην συμβιβαστούν με τα ελάχιστα. Η «μαύρη» εργασία θα είναι ο μεγάλος αντίπαλος. Γι’ αυτό στο πρόγραμμα μπήκαν δικλείδες και κίνητρα, ώστε να περιορίσουν το φαινόμενο. Όλοι οι άνεργοι δικαιούχοι είναι υποχρεωμένοι να εγγραφούν στον ΟΑΕΔ και κάθε μήνα πρέπει να πηγαίνουν στα Κέντρα Κοινότητας, ώστε να καταγράφονται οι ανάγκες τους και παράλληλα να ενημερώνουν για τη δραστηριότητά τους...
Όσον αφορά τις παροχές του προγράμματος για την ανθρωπιστική κρίση [αφορά 120.000 δικαιούχους], θα γίνουν σε κάποιες περιπτώσεις αντικαταστάσεις των μέτρων με μικρή επιβάρυνση για τους δικαιούχους. Για παράδειγμα, το δωρεάν ρεύμα θα αντικατασταθεί με την ένταξη των δικαιούχων στο Κοινωνικό Τιμολόγιο.
Στον αντίποδα η αν. Υπουργός έχει επισημάνει σε σχετική ενημέρωση ότι τη στιγμή που το πρόγραμμα για την ανθρωπιστική κρίση προέβλεπε ότι ένα άτομο θα λάμβανε 70 ευρώ στην κάρτα σίτισης και άλλα 70 ευρώ ως επίδομα ενοικίου, τώρα θα παίρνει 200 ευρώ. Η ενίσχυση υπολογίζεται αθροιστικά μέχρι 200 ευρώ το μήνα για τον κάθε δικαιούχο [με 1.200 ευρώ εισόδημα το τελευταίο εξάμηνο], μέχρι 100 ευρώ το μήνα για κάθε επιπλέον ενήλικο [αν το ζευγάρι χωρίς παιδιά είχε 1.800 ευρώ εισόδημα στο ίδιο διάστημα], 50 ευρώ το μήνα για κάθε ανήλικο [αν π.χ. το ζευγάρι με δύο παιδιά είχε εισόδημα 2.400 ευρώ στο ίδιο διάστημα] και 100 ευρώ για κάθε απροστάτευτο ανήλικο.
Παράλληλα, στους δικαιούχους θα παρέχονται δωρεάν φάρμακα και περίθαλψη, φρούτα και λαχανικά από το πρόγραμμα του ΤΕΒΑ (Ταμείο Ευρωπαϊκής Βοήθειας για τους Απόρους), σχολικά γεύματα, κοινωνικό τιμολόγιο παροχών και θα δίνεται προτεραιότητα ώστε να εντάσσονται τα παιδιά τους στους βρεφονηπιακούς σταθμούς (φέτος 45.000)...
Ορισμένες από τις βασικές αρμοδιότητες που θα έχουν τα Κέντρα Κοινότητας είναι να χαρτογραφούν τις ανάγκες των πολιτών, να τους κατευθύνουν στα επιδόματα που δικαιούνται και να τους δικτυώνουν με επιχειρήσεις που χρειάζονται προσωπικό.(2)

Αυτά μπορεί να τα ισχυρίζεται η κυβερνητική Αυγή, η πραγματικότητα είναι όμως πολύ διαφορετική. Διότι ακόμα κι αν καταφέρουν οι υποψήφιοι δικαιούχοι του κατ’ευφημισμόν Κοινωνικού Εισοδήματος Αλληλεγγύης να λάβουν την πολυτραγουδισμένη οικονομική ενίσχυση, αφού πρώτα παλέψουν με τη λερναία ύδρα της γραφειοκρατίας, τότε θα διαπιστώσουν πως αυτή θα είναι κουτσουρεμένη. Κι αυτό συμβαίνει διότι για να πάρει κανείς ακέραιο το ποσό των 200 ευρώ για παράδειγμα, θα πρέπει το προηγούμενο εξάμηνο να έχει μηδενικό εισόδημα. Διαφορετικά, οποιοδήποτε ποσό κι αν παρουσιάσει (συμπεριλαμβανομένου του τακτικού επιδόματος ανεργίας ή οποιουδήποτε άλλου επιδόματος, που υπολογίζονται ως εισοδήματα), αφαιρείται από το ποσό των 1.200 ευρώ και η διαφορά που προκύπτει διαιρεμένη σε 6 μηνιαίες δόσεις αποτελεί, σύμφωνα με το συριζέικο new- speak, το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα που θα λάβει ο δικαιούχος. Εισόδημα που θα παίρνει για 6 μήνες, μέχρι να διασταυρωθούν εκ νέου μέσω Taxis τα οικονομικά του στοιχεία. Μετά από αυτό το χρονικό διάστημα το ποσό του ΚΕΑ ενδέχεται να διαμορφωθεί εκ νέου, με σοβαρή πιθανότητα να μειωθεί ή και να φτάσει σε επίπεδο χαρτζιλικιού!

Η ήδη πενιχρή «αλληλεγγύη» της αριστερής κυβέρνησης ακυρώνεται, όμως, διπλά, γιατί συμπληρωματικά στην παραπάνω απάτη θα πρέπει να προσμετρήσουμε και τη σχεδιαζόμενη αντικατάσταση από το ΚΕΑ των ήδη υπαρχόντων βοηθημάτων, όπως άλλωστε προβλέπεται από το σχέδιο του επικαιροποιημένου μνημονίου.(3) Η επιπλέον κουτοπονηριά του συγκεκριμένου μέτρου συνίσταται στη δημιουργία φτηνών εντυπώσεων λόγω της μάζας των «ευεργετημένων», τη στιγμή που οι, πράγματι, πολύ περισσότεροι δικαιούχοι του συγκεκριμένου «εισοδήματος» (συγκριτικά με την Κάρτα Αλληλεγγύης και το Επίδομα Ενοικίου που τα έπαιρναν 170.000 δικαιούχοι) θα μοιραστούν πολύ λιγότερα!

Αν τα όσα γράφει η Αυγή όμως διαβαστούν στο φως της πρόσφατης απόφασης της διοίκησης του ΟΑΕΔ να διακόπτει το επίδομα ανεργίας των επιδοτούμενων ανέργων (το οποίο ούτως ή άλλως παίρνουν μόνο 99.000 άτομα, δηλ. το 1/10 των εγγεγραμμένων στο Μητρώο ανέργων) και να στερεί την κάρτα ανεργίας των μη επιδοτούμενων στην περίπτωση που αυτοί δεν αποδεχτούν κάθε πρόταση που θα τους κάνει ο Οργανισμός, «η οποία αφορά σε θέση εργασίας, σε επαγγελματική κατάρτιση, σε συμβουλευτική υπηρεσία ή σε άλλη συμφωνημένη δράση στο πλαίσιο του Ατομικού Σχεδίου Δράσης» ή δεν προσκομίσουν αποδεικτικά «ενεργής αναζήτησης εργασίας» εντός 15 ημερών από τη στιγμή που αυτά θα ζητηθούν,(4) τότε ο πραγματικός στόχος των ρυθμίσεων που αφορούν στο Κοινωνικό Εισόδημα Αλληλεγγύης και τα Κέντρα Κοινότητας διαγράφεται με σαφέστερους όρους. Στόχος του κράτους είναι να φακελώσει και να ποινικοποιήσει τη δραστηριότητα των άνεργων και των φτωχών, ώστε να χτυπήσει τον συνδυασμό «μαύρης» εργασίας και επιδόματος στον οποίο αναπόφευκτα θα επιδοθούν (όπως άλλωστε πάντα έκαναν).(5) Ταυτόχρονα, ήδη από τον Αύγουστο του 2016, το υπουργείο Εργασίας σχεδιάζει «αλλαγή χρήσης» στο επίδομα ανεργίας, μετατρέποντάς το, εμμέσως πλην σαφώς, σε επιδότηση της εργασίας. Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι η πρόσληψη ανέργων σε επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα θα πραγματοποιείται με κάλυψη από τον ΟΑΕΔ του ποσού που αντιστοιχεί στο επίδομα ανεργίας (360 ευρώ) για χρονικό διάστημα ανάλογο με την επιδότηση. Με τον τρόπο αυτό τα αφεντικά θα μειώσουν τη δαπάνη για κάθε μία τέτοια πρόσληψη, αφού θα καλύπτουν μόνο το ποσό που χρειάζεται, από τα 360 ευρώ και άνω (αν υποθέσουμε ότι θα προσληφθεί άνεργος με τον κατώτατο μισθό των 586 ευρώ, τότε αυτό σημαίνει ότι η επιχείρηση θα δαπανήσει μόνο 226 ευρώ τον μήνα και τα υπόλοιπα 360 θα τα παρέχει ο ΟΑΕΔ, στην υγεία των αφεντικών!) Έτσι, με την εφαρμογή όλων αυτών των μέτρων συνδυαστικά ευελπιστούν α) να εξασφαλίσουν νόμιμο πάμφθηνο εργατικό δυναμικό σε μικρές και μεγάλες επιχειρήσεις, ελέγχοντας φορολογικά τις μικρομεσαίες, και β) να καναλιζάρουν τη ροή της εργασιακής δύναμης σε κατευθύνσεις προτεραιότητας, κρατώντας ταυτόχρονα το φτωχό προλεταριάτο στις μεγάλες περιόδους ανεργίας του σε κατάσταση (σχετικής) συντήρησης και διαθεσιμότητας προς εκμετάλλευση.

Η εμπειρία έχει δείξει ότι μπορείς να κοροϊδεύεις πολλούς για πολύ καιρό, αλλά δεν μπορείς να τους κοροϊδεύεις όλους για πάντα. Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι εύκολα μπορεί κανείς να πέσει από τη μία κοροϊδία στην άλλη. Η απογοήτευση από την αριστερά του κεφαλαίου, την οποία πολλοί προλετάριοι εμπιστεύτηκαν για τους λύσει τα προβλήματά τους, έχει οδηγήσει αρκετό κόσμο στην αγκαλιά της δεξιάς προπαγάνδας εναντίον της αύξησης της φορολογίας, πράγμα που ενισχύεται από το γεγονός ότι περίπου 8,5 εκατομμύρια μισθωτοί, συνταξιούχοι, ελεύθεροι επαγγελματίες, ιδιοκτήτες ακινήτων και αγρότες θα πληρώσουν το 2017 επιπλέον φόρο 1,3 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2016.(6) Το αντιδραστικό διαταξικό επιχείρημα εναντίον της αύξησης της φορολογίας και των ασφαλιστικών εισφορών είναι φύλλο συκής για την απαλλαγή των καπιταλιστικών επιχειρήσεων από τα κόστη που υποτίθεται ότι τους εμποδίζουν να επενδύσουν. Το σημαντικότερο σ’ αυτόν τον πυλώνα της κυρίαρχης ιδεολογίας είναι η ιδέα ότι τον «πλούτο των εθνών» δεν τον παράγει η ζωντανή εργασία, αλλά τοκεφάλαιο, που δίνει δουλίτσα στους εργάτες, οι οποίοι πρέπει «να βάλουνε πλατούλα» στην επιχείρηση, αν θέλουν να βγάλουν το ψωμάκι τους. Δεν πρόκειται έτσι απλά για μια «ψευδή συνείδηση», που έρχεται να προστεθεί εκ των υστέρων στην «πραγματικότητα» των εκμεταλλευτικών κοινωνικών σχέσεων. Είναι η συνείδηση που πηγάζει από μια ανεστραμμένη πραγματικότητα:

Για να είναι μισθωτή η εργασία, για να εργάζεται ο εργάτης ως μη ιδιοκτήτης και ό,τι πουλήσει να μην είναι προϊόν, αλλά η διάθεση της εργασιακής του ικανότητας –η πώληση της ίδιας της εργασιακής του ικανότητας με τον μοναδικό τρόπο που μπορεί να πωληθεί– πρέπει οι συνθήκες που περιβάλλουν την πραγματοποίηση της εργασίας του να είναι αλλοτριωμένες συνθήκες, ξένες δυνάμεις, συνθήκες υπό την εξουσία μιας ξένης βούλησης, ξένης ιδιοκτησίας. Η αντικειμενοποιημένη εργασία, η αξία ως τέτοια, έρχεται αντιμέτωπη με τον εργάτη ως μια ολότητα αυτοδικαιολογούμενη, ως κεφάλαιο, το όχημα της οποίας είναι ο κεφαλαιοκράτης – γι’ αυτό και έρχεται αντιμέτωπη με τον εργάτη ως κεφαλαιοκράτης... Η αντικειμενοποιημένη εργασία που εκτελέστηκε στο παρελθόν γίνεται κατ’ αυτόν τον τρόπο ο κυρίαρχος της ζωντανής εργασίας που εκτελείται σε παρόντα χρόνο. Η σχέση υποκειμένου και αντικειμένου αντιστρέφεται.(7)

Η κατανόηση των προβλημάτων που ένα μεμονωμένο άτομο αντιμετωπίζει σήμερα διαμεσολαβείται αναπόφευκτα από την κυρίαρχη ιδεολογία. Η αυτοεξαπάτηση είναι το πνευματικό αποτέλεσμα μιας αυτοδικαιολογούμενης υλικής πραγματικότητας: καθώς η καπιταλιστική παραγωγική διαδικασία με την ίδια την καθημερινή της λειτουργία αναπαράγει διαρκώς το διαχωρισμό της εργασιακής δύναμης από τους όρους της εργασίας, υποχρεώνει τους προλετάριους να πουλάνε την εργασιακή τους δύναμη για να ζήσουν και δίνει διαρκώς τη δυνατότητα στους κεφαλαιοκράτες να την αγοράζουν για να πλουτίσουν. Δεν υπάρχει σ’ αυτήν την κοινωνία τίποτα πιο «φυσικό» από την περιοδική αυτοπώληση των εργατών, την αλλαγή των ατομικών αφεντικών που τους μισθώνουν και τη διακύμανση της τιμής της εργασιακής δύναμης στην αγορά ανάλογα με τα σκαμπανεβάσματα της συσσώρευσης κεφαλαίου.

Η εξάρτηση της κοινωνικής αναπαραγωγής από τη διευρυμένη αναπαραγωγή της καπιταλιστικής σχέσης δεν εμπόδισε βέβαια την εργατική τάξη να οργανωθεί και να διεκδικήσει την καλυτέρευση της θέσης της εντός αυτής της σχέσης. Στην πραγματικότητα πρόκειται για έναν αγώνα στο εσωτερικό της εργατικής τάξης εδώ και δύο αιώνες: από τη μια οι οπαδοί των ατομικιστικών λύσεων – που έχουν οδηγήσει στη δημιουργία όχι μόνο απεργασπαστών, αλλά και «εναλλακτικών» μικροεπιχειρήσεων, μέσω των οποίων πολλοί εργάτες προσπάθησαν να αποφύγουν την προλεταριοποίηση, όπως είπαμε στο δεύτερο κεφάλαιο αυτής της μπροσούρας· και από την άλλη οι οπαδοί των συλλογικών λύσεων – που οδήγησαν στη δημιουργία του κρατικού καπιταλισμού σ’ όλες τις παραλλαγές του (σοσιαλδημοκρατία, σταλινισμός, εθνοκεντρική ανάπτυξη κλπ.).

Στη δεύτερη περίπτωση, η δημιουργία συνδικάτων και εργατικών πολιτικών κομμάτων ήταν το βασικό όχημα του μεταρρυθμιστικού και επαναστατικού κολλεκτιβισμού, με όλα τα ολέθρια αποτελέσματα που γνωρίσαμε μέσα στον 20ό αιώνα.

Υπήρξε ποτέ «τρίτος δρόμος» μέσα στο προλεταριακό κίνημα; Υπήρξε, στις σπάνιες στιγμές που η προλεταριακή αυτοοργάνωση προσπάθησε να παρέμβει πρακτικά και ενιαία στο σύνολο των λειτουργιών και των ρόλων που οι προλετάριοι είναι αναγκασμένοι να εκτελέσουν, ώστε να αναπαράγουν την καπιταλιστική σχέση· τις στιγμές που η συγκεκριμένη πρακτική της αυτομείωσης των τιμών, της κατάληψης των σπιτιών και του δημόσιου χώρου, της αυτομόρφωσης συναντήθηκε με την άρνηση της πληρωμής των φόρων, με τα αιτήματα της αύξησης του άμεσου και του έμμεσου μισθού, του μισθού για την οικιακή και τη φοιτητική εργασία, την απόπειρα σύνδεσης της εκπαίδευσης με τους κοινωνικούς αγώνες, την υπέρβαση των σεξουαλικών ρόλων κλπ.

Η προλεταριακή πείρα έχει δείξει ότι μόνο ο αγώνας μέσα από τοπικές διακλαδικές ταξικές συνελεύσεις, που θα αγκαλιάζουν το σύνολο της προλεταριακής εμπειρίας, μπορεί να ξεπεράσει τη διαίρεση της τάξης σε μόνιμους και προσωρινούς, σε πλήρους και μερικής απασχόλησης, σε εργαζόμενους, άνεργους και «νοικοκυρές», σε κλάδους και συντεχνίες. Στην πολιτική απαξίωσης που εφαρμόζει το κεφάλαιο πρέπει να απαντήσουμε με τη δική μας αυτόνομη ταξική πολιτική στρεφόμενοι ενάντια στην ίδια την καπιταλιστική σχέση: με αγώνες κοινούς, που συσπειρώνουν όλα τα μέλη της τάξης μας και που θέτουν την ικανοποίηση κάθε επί μέρους αιτήματος στην υπηρεσία των γενικών συμφερόντων της τάξης. Ακόμα καλύτερα, κάθε απόπειρα ικανοποίησης επί μέρους αιτημάτων πρέπει να εμπλέκει στη διεκδίκησή της όσο το δυνατόν περισσότερα τμήματα και «επαγγέλματα» της τάξης, ώστε να ακυρώνει έτσι στην πράξη αιτήματα, διεκδικήσεις, μορφές αγώνα και νοοτροπίες που σέβονται τον καπιταλιστικό καταμερισμό εργασίας και εξυπηρετούν επιχειρησιακά, επαγγελματικά και κλαδικά αιτήματα και συμφέροντα.

Στις κουβέντες μας ας σταματήσει να κυριαρχεί το μίζερο θέμα: «Δουλίτσα υπάρχει;» και ας αντικατασταθεί από ερωτήσεις όπως «Μισθός υπάρχει;» ή «Εσένα πόσο σε δουλεύει το αφεντικό σου;» ή « Ως πότε θα βάζουμε “πλατούλα” στην επιχείρηση;» Και εννοείται ότι, όταν μιλάμε για μισθό, δεν εννοούμε το ωρομίσθιο που είναι δυο φορές απάτη, αλλά έναν υψηλό άμεσο και έμμεσο/ κοινωνικό μηνιαίο μισθό.

Αν στεκόμαστε ενάντια στην ευελιξία των σχέσεων εκμετάλλευσης που μας προσαρμόζει στα μέτρα του κάθε αφεντικού, δεν το κάνουμε από κάποια νοσταλγία για μια «κανονική» δουλειά· η αντίθεσή μας στην προωθούμενη ανασφάλεια δε γίνεται από τη σκοπιά της διεκδίκησης μιας «μόνιμης και σταθερής εργασίας», αλλά από τη σκοπιά της διεκδίκησης ενός σταθερού, ικανοποιητικού ως προς τις ανάγκες μας μισθού, είτε εργαζόμαστε είτε όχι, για όλη την τάξη. Ενός μισθού που, επιπλέον, θα μας δίνει τη δυνατότητα συλλογικής αντίστασης στην καπιταλιστική επέλαση και θα μας φέρνει σε μια καλύτερη θέση στον συσχετισμό δύναμης απέναντι στο κεφάλαιο και το κράτος του. Διεκδικούμε μισθό γιατί είναι το βασικό πεδίο πάνω στο οποίο μπορεί να γίνει η ανασύνθεση της δύναμης της εργατικής τάξης. Γνωρίζοντας, όμως, ότι ακόμα και σε «ιδανικές» συνθήκες ο μισθός είναι απάτη, ψέμα και εκμετάλλευση, τελικός μας στόχος είναι η οικειοποίηση όλου του πλούτου που παράγουμε και σφετερίζονται τα αφεντικά, διαλύοντας ταυτόχρονα την εμπορευματική του μορφή.

Στη μίζερη και μοιρολατρική αποδοχή της πραγματικότητας, όπως αποκαλύπτεται σε καθημερινές κουβέντες, επιτέλους ας αντιπαραθέσουμε μια πολεμική ετοιμότητα, ξεκινώντας να λέμε «Θέλουμε μισθό κι όχι “δουλίτσα”»!

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

(1) ΦΤΥΝΟΥΜΕ ΤΗΝ ΕΛΕΗΜΟΣΥΝΗ! (ή περί της μετατροπής της κοινωνικής ασφάλισης σε φιλανθρωπία), Μάιος 2016.

(2) Η αλληλεγγύη [sic] κάνει ποδαρικό στη χώρα. Αυγή, 1/1/2017.

(3) Βλ. Καθημερινή, 25/11/2016: «Για το 2018, με στόχο την εξοικονόμηση μόνιμου χαρακτήρα κονδυλίων, το σχέδιο του επικαιροποιημένου μνημονίου προβλέπει μια σειρά από περικοπές και αναδιαρθρώσεις επιδομάτων, βάσει των προτάσεων της Παγκόσμιας Τράπεζας. Μάλιστα, ακόμη και η μείωση του αφορολόγητου ορίου δεν έχει εγκαταλειφθεί, ενώ όπως έχει αποκαλύψει η «Κ», προτείνονται χωρίς να έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί (και ποσοτικοποιηθεί) περικοπές στο επίδομα θέρμανσης, ριζική αναμόρφωση του συστήματος οικογενειακών επιδομάτων, συμπεριλαμβανομένης της ενοποίησης των επιδομάτων τέκνων και του πολυτεκνικού επιδόματος, κατάργηση των παροχών που αλληλοκαλύπτονται με το ΚΕΑ και αλλαγές στα επιδόματα αναπηρίας».

(4) Για την εφαρμογή του «Κανονισμού υποχρεώσεων των ανέργων», που ψηφίστηκε από το Δ.Σ του ΟΑΕΔ τον Δεκέμβρη του 2016, και η εφαρμογή του οποίου μπορεί να σημαίνει ακόμα και διαγραφή απ’ τα μητρώα ανέργων των μη αρκετά δραστήριων στο σαφάρι για την εύρεση δουλειάς, την απώλεια των πενιχρών «προνομίων» που απολαμβάνουν (πχ. δωρεάν μετακινήσεις στα ΜΜΜ της πρωτεύουσας), αλλά και την πλασματική μείωση του δείκτη ανεργίας, βλ. σχετικό δημοσίευμα στον Ριζοσπάστη, 15/12/2016. Από το ίδιο δημοσίευμα μαθαίνουμε ότι «το κονδύλι για τους άνεργους βαίνει μειούμενο και από 1,737 δις ευρώ το 2012, με την ανεργία στο 22,6%, το 2017 συρρικνώνεται στα 887 εκατ. ευρώ, μειωμένο κατά 51% και με το ποσοστό της ανεργίας να βρίσκεται πάνω από αυτό του 2012!»

(5) Το σχέδιο του επικαιροποιημένου μνημονίου το προβλέπει ρητά: «Ως τον Ιούνιο να έχει ενεργοποιηθεί ο τρίτος πυλώνας, που προβλέπει σε συνεργασία με τον ΟΑΕΔ τη σταδιακή πρόσβαση των δικαιούχων σε εξατομικευμένες παρεμβάσεις για την ένταξη στην αγορά εργασίας. Τα μέτρα θα αφορούν τουλάχιστον το 10% των δικαιούχων του ΚΕΑ», Καθημερινή, 25/11/2016.

(6) Το όλο ζήτημα συνδέεται και με τις μειώσεις των συντάξεων και τις αυξήσεις των εισφορών για τους μισθωτούς το 2017: «Μειωμένες συντάξεις έως και 30%, αλλά και αυξήσεις εισφορών φέρνει για εκατοντάδες χιλιάδες μισθωτούς σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα το νέο έτος, καθώς τίθεται σε πλήρη εφαρμογή η ασφαλιστική μεταρρύθμιση του Μαΐου, ανατρέποντας σχεδιασμούς ετών. Στο επίπεδο των συντάξεων, όσοι μισθωτοί αποφασίσουν να συνταξιοδοτηθούν εντός του 2017 θα υποστούν μειώσεις από 10% έως 30% σε σχέση με τη σύνταξη που θα δικαιούνταν εάν αποχωρούσαν από την εργασία τους ένα χρόνο πριν, με τους ειδικούς να επισημαίνουν ότι το νέο... ρετιρέ των συντάξεων «χτίζεται» κάπου κοντά στα 1.000 ευρώ. Στο επίπεδο των εισφορών, μεγάλοι χαμένοι είναι οι δημόσιοι υπάλληλοι, αλλά και οι μισθωτοί με «μπλοκάκι». Ο νόμος Κατρούγκαλου ορίζει ρητώς ότι όσοι αποχωρήσουν από δημόσιο και ιδιωτικό τομέα θα λάβουν ως κύρια σύνταξη το άθροισμα δύο ποσών – της εθνικής σύνταξης, που ορίστηκε στα 384 ευρώ για 20ετή ασφάλιση και πάνω (μειώνεται κατά 2% για κάθε έτος που υπολείπεται μέχρι την 15ετία), και της ανταποδοτικής σύνταξης, που υπολογίζεται με βάση τον μέσο όρο των αποδοχών από το 2002 και μετά και νέους χαμηλότερους συντελεστές αναπλήρωσης... Ο νόμος ορίζει ότι όσοι αμείβονται μόνο με δελτίο παροχής και απασχολούνται σε έως δύο εργοδότες θα ασφαλίζονται ως μισθωτοί, δηλαδή το 13,67% θα το πληρώνει ο εργοδότης [που θα το κόβει φυσικά από τον άμεσο μισθό, προσθέτουμε εμείς]. Διπλή επιβάρυνση θα υποστούν από την 1/1/2017 και οι μισθωτοί που έχουν και «μπλοκάκι», αφενός διότι οι ατομικές τους εισφορές, όπως και των ελευθέρων επαγγελματιών (επιτηδευματίες, έμποροι, βιοτέχνες), θα υπολογίζονται με το 26,95% του φορολογητέου εισοδήματός τους, και αφετέρου διότι θα εξακολουθούν να πληρώνουν εισφορά και για σύνταξη και για ασθένεια για την απασχόλησή τους ως μισθωτοί». Καθημερινή, 5/12/2016. 

(7) Κ. Μαρξ, Χειρόγραφο 1861-1863, κεφ. 1. 

Τα περιεχόμενα, ο πρόλογος και το 9ο κεφ. σε pdf

Προκήρυξη της Συνέλευσης Εργαζομένων-Ανέργων της Πλατείας Συντάγματος που μοιράστηκε στην πορεία για τον υποκατώτατο μισθό, το Σάββατο 17/12, μετά από κάλεσμα των φοιτητικών αυτόνομων σχημάτων ΕΜΠ και των ελευθεριακών σχημάτων Αθήνας

Θέλουμε μισθό και όχι «δουλίτσα»!

«Κι εγώ προσωπικά κομμουνιστής είμαι, θα’ θελα ένα άλλο σύστημα, αλλά μιλάμε για την τρέχουσα κρίση»,

Γ. Κατρούγκαλος, πρώην  υπουργός Εργασίας, 4-3-2016

«Όταν ο ΣΕΒ απαιτεί 150.000 απολύσεις στο Δημόσιο επισήμως, το υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης, το οποίο έχει το θάρρος να τα βάλει με τον ΣΕΒ, έχει και την απαίτηση όμως από τα συνδικάτα των εργαζομένων […] να είναι μπροστά στον αγώνα για την υπεράσπιση των εργασιακών δικαιωμάτων και όχι να κρύβονται πίσω από τις ανοησίες που λένε»,

Χριστόφορος Βερναρδάκης, αναπληρωτής υπουργός Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης, 11-9-2016

(Και τα δύο παραθέματα βρίσκονται στον τόμο πολιτικής προϊστορίας ΣΥΝΤΟΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ – η εμπνευσμένη περίοδος Σύριζα)

Είναι ήδη πολλά τα χρόνια που οι καπιταλιστές εργάζονται μεθοδικά προς μια νέα ρύθμιση των εργασιακών σχέσεων που να δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε να αντιμετωπίσουν την κρίση συσσώρευσης και τον διαρκώς εντεινόμενο ενδοκαπιταλιστικό ανταγωνισμό των τελευταίων δεκαετιών. Το χρέος και τα μνημόνια υπηρέτησαν και υπηρετούν κατά τον καλύτερο τρόπο αυτή τη στόχευση, υλοποιώντας μέσω μιας «θεραπείας-σοκ» πολιτικές υποτίμησης και απαξίωσης της εργασίας και της ζωής όλων των προλετάριων, ντόπιων και μεταναστών.  Η αριστερά του κεφαλαίου  ανέλαβε να συνεχίσει και –πατώντας στην ελάχιστη  κοινωνική νομιμοποίηση που της έχει απομείνει–  να ολοκληρώσει εκείνες τις ριζικές μεταρρυθμίσεις που είναι απαραίτητες στο κεφάλαιο για ένα νέο κύκλο/τύπο συσσώρευσης. Η μνημονιακή κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, μετά την ψήφιση του ασφαλιστικού νόμου την περασμένη άνοιξη, έρχεται τώρα να συμπληρώσει την σκληρή επίθεση εναντίον μας με ένα νέο εργατικό πλαίσιο. Πυρήνας του, η καταρράκωση των μισθών και η ενίσχυση του διευθυντικού δικαιώματος. Το δεύτερο σημαίνει την πλήρη απελευθέρωση του κάθε αφεντικού από τα «περιττά βαρίδια» των συλλογικών συμβάσεων εργασίας (εθνικών–κλαδικών), ώστε να μπορεί, αντιμετωπίζοντας πλέον ατομικοποιημένα τον κάθε εργαζόμενο, να τον κάνει όσο λάστιχο θέλει, ανάλογα με τις ξεχωριστές ανάγκες της επιχείρησής του. Μέσο για την επίτευξη αυτών των πολυπόθητων για τα αφεντικά στόχων, η διάλυση της νομοθετημένης εργάσιμης μέρας, η απόλυτη ευελιξία και η εργασιακή πειθαρχία.

Ο μισθός είναι φετίχ κι εμείς φετιχιστές!

Το πιο διαδεδομένο παραμύθι που η καπιταλιστική τάξη σερβίρει στο προλεταριάτο –και το οποίο συνηθίζουμε να καταπίνουμε αμάσητο – είναι πως ο μισθός αποτελεί το δίκαιο αντίτιμο για την εργασία που προσφέρουμε. Ο μισθός εμφανίζεται ως «φυσικό» πλήρες αντίτιμο της λειτουργίας του εμπορεύματος-εργασιακή δύναμη που «ελεύθερα» προσφέρεται απ’ τον κάτοχό της προς τον «ίσο» του καπιταλιστή.

Πληρώνουν πράγματι όμως τα αφεντικά την «αξία όλης της εργασίας» που προσφέρουν οι μισθωτοί, όπως ισχυρίζονται; Πρόκειται πράγματι για μια ισότιμη ανταλλαγή; Κι αν ναι, τότε γιατί το προϊόν της εργασίας τους δεν καταλήγει ολόκληρο, ή έστω κατά το μεγαλύτερο μέρος του, στα χέρια των εργατριών ως αντάλλαγμα για τη δουλειά τους;

Στην πραγματικότητα ο μισθός είναι ένα φετίχ που συγκαλύπτει την ταξική κυριαρχία και την απλήρωτη υπερεργασία. Με τον μισθό η εργάτρια πληρώνεται μόνο την αξία των προϊόντων που είναι απαραίτητα για την αναπαραγωγή της, ενώ το υπόλοιπο προϊόν το καρπώνεται ο καπιταλιστής. Αν και απάτη, όμως, όσο ισχύει η καπιταλιστική κοινωνική σχέση, ο μισθός είναι το βασικό μέσο που έχει η εργάτρια για να συντηρείται, ώστε να μην είναι δούλα η ίδια και η εργατική τάξη μια μάζα πληβείων.

Αυτή η καπιταλιστική αφήγηση περί «δίκαιου» και πλήρους αντιτίμου μπορεί, βέβαια, να έπειθε τις «χρυσές» εποχές της ανάπτυξης όταν οι μισθοί ήταν υψηλότεροι! Στη τωρινή συγκυρία της μεθοδευμένης κρίσης ο μισθός είναι είδος προς εξαφάνιση και δεν επαρκεί καν για την αναπαραγωγή μας ως εργασιακή δύναμη: άλλοι από εμάς πληρώνονται ελάχιστα, άλλοι έναντι και με καθυστερήσεις μηνών κι άλλοι καθόλου, γιατί το αφεντικό κατέβασε ρολά και άνοιξε με άλλη επωνυμία!

Η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ ως κομμουνιστική, όπως διακήρυξε και ο απερχόμενος υπουργός Εργασίας Γ. Κατρούγκαλος αμέσως πριν την έκδοση του ασφαλιστικού του… μανιφέστου, φαίνεται σαν να έχει βάλει στόχο να απαλλάξει σε μεγάλο βαθμό την εργατική τάξη από το φετίχ του μισθού και τις αυταπάτες της. Το νέο εργασιακό πλαίσιο που έρχεται προς ψήφιση από την αριστερά του κεφαλαίου θεσμοθετεί το πετσόκομμα του βασικού μέσου συντήρησης της εργατικής τάξης, μετά βέβαια από πολλές «διαπραγματεύσεις», «αγώνες» ενάντια στο καρτέλ του ΣΕΒ, «κόκκινες γραμμές» και άλλα με τον Τοτό…

Απέναντι σε αυτό το ξεχαρβάλωμα το προλεταριάτο απαντάει: «Είμαστε φετιχιστές! Δεν θέλουμε να απαλλαγούμε από τις αυταπάτες μας! Θέλουμε μεγαλύτερο μισθό και/για λιγότερη δουλειά!».

Τι έχουν πετύχει τα αφεντικά μέχρι τώρα;

Τα σημαντικότερα αποτελέσματα της πολιτικής σοκ των μνημονίων είναι η κατακόρυφη πτώση του άμεσου και έμμεσου μισθού, η σχεδόν πλήρης κατάργηση του παλιού εργασιακού δικαίου, η ραγδαία αύξηση των επισφαλών θέσεων εργασίας, ο κατακερματισμός των εργαζομένων με τις επιχειρησιακές (ή και ατομικές) συμβάσεις και η ανακύκλωσή τους σε ένα αέναο φαύλο κύκλο μεταξύ επισφαλούς εργασίας, ανεργίας και δια βίου κατάρτισης.

Μεγάλη μείωση του άμεσου μισθού μας

Αυτή περιλαμβάνει την κατάργηση του 13ου και 14ου μισθού και μείωση των επιδομάτων στο δημόσιο τομέα και την επίθεση στο μισθό των υπόλοιπων εργαζομένων μέσα από την απορρύθμιση του συλλογικού εργατικού δικαίου όταν από το 2010 η διαπραγμάτευση της σύμβασης γίνεται ενδοεπιχειρησιακό επίδικο (βλ. επιχειρησιακές ή ατομικές συμβάσεις εργασίας). Την πρόσδεση του μισθού στα εκάστοτε ελάχιστα νόμιμα όρια της ΕΓΣΣΕ που βρίσκονται σε ελεύθερη πτώση, ακολουθεί η κατάργηση της αρχής της ευνοϊκότερης ρύθμισης, που ακυρώνει μ’ αυτόν τον τρόπο τις ευρύτερες κλαδικές / ομοιοεπαγγελματικές ΣΣΕ. Ο κατώτατος μισθός που κάποτε προοριζόταν να προστατεύει τους χαμηλά αμειβόμενους μειώνεται το 2012 κατά 22% και συμπαρασύρει ανάλογα μαζί του υπερωρίες, επιδόματα ανεργίας, ασθενείας, μητρότητας και συντάξιμες αποδοχές. Ταυτόχρονα, θεσμοθετείται μια νέα κατηγορία υποκατώτατου μισθού (με μείωση κατά 32%) για τους κάτω των 25 ετών. Με την αύξηση της άμεσης και έμμεσης φορολογίας, οι μισθοί υπέστησαν επιπλέον μείωση. Με αυτά και με αυτά, η εργατική τάξη του ιδιωτικού, μόνο, τομέα απώλεσε μισθούς συνολικού ύψους 44 δισ. την περίοδο 2009-2016.

Επέκταση της επισφάλειας και της ευελιξίας

Παράλληλα με τις μειώσεις των μισθών, επεκτάθηκε η επισφάλεια στους χώρους εργασίας. Στις νέες προσλήψεις κυριαρχούν οι συμβάσεις μερικής απασχόλησης και εκ περιτροπής εργασίας, σε βάρος των συμβάσεων πλήρους απασχόλησης εργασίας. Έτσι, το 2015, το 55,5% του συνόλου των νέων συμβάσεων ήταν συμβάσεις μερικής και εκ περιτροπής εργασίας, ενώ την περίοδο 2009-2015 εκτινάχθηκαν τα ποσοστά της μετατροπής των συμβάσεων αορίστου χρόνου σε ορισμένου είτε με -υποτίθεται- σύμφωνη γνώμη του εργαζόμενου είτε χωρίς αυτήν. Η εξέλιξη αυτή, σε συνδυασμό με την ούτως ή άλλως μεγάλη έκταση της αδήλωτης εργασίας, σηματοδοτεί την εδραίωση τέτοιων μορφών εκμετάλλευσης στον ελληνικό κοινωνικό σχηματισμό, καθώς και μισθών πείνας, ακόμα και κάτω των 400 ευρώ για ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της τάξης μας (περίπου το 20%).

Επέκταση της απλήρωτης εργάσιμης ημέρας

Παράλληλα, η συντριπτική πλειοψηφία των εργαζομένων σήμερα εργάζεται πέραν του κανονικού ωραρίου, πολλές φορές απλήρωτα, σαν να μην έφτανε η ήδη απλήρωτη εργασία μας εντός του 8ωρου. Το αποτέλεσμα είναι ολοένα και μικρότερα περιθώρια διαχείρισης του “ελεύθερου χρόνου” σε ένα διαρκές κυνήγι συμπλήρωσης του μισθού-φιλοδωρήματος, που συνεπάγεται η μερική/εκ περιτροπής/περιστασιακή εργασία!

Ανακύκλωση των εργαζομένων

Σύμφωνα με τα στοιχεία του πληροφοριακού συστήματος «Εργάνη», το 2015 καταγγέλθηκε η σύμβαση εργασίας και «αποχώρησαν» από την εργασία τους τόσοι εργαζόμενοι, που σε απόλυτο αριθμό ξεπερνούν τον αριθμό των μισθωτών κατά το ίδιο έτος. Δηλαδή, σαν να «έχασε» ή εγκατέλειψε την εργασία του, τουλάχιστον για μια φορά, το σύνολο των μισθωτών της χώρας!

Ιδού τα αποτέλεσματα των δύο πρώτων μνημονίων και του δεύτερου Μεσοπρόθεσμου, του 2012! Η νέα, και αριστερή αυτή τη φορά, 3η μνημονιακή ρύθμιση θα κάνει βεβαίως τα πράγματα ακόμα χειρότερα για την εργατική τάξη, αλλά και θα ολοκληρώσει, αν το επιτρέψουμε, τη μεταρρύθμιση και των εργασιακών σχέσεων μετά από αυτή των ασφαλιστικών σχέσεων.

Ένας λάκκος 6 μέτρων ή η νέα συνολική πολύπτυχη επίθεση των αφεντικών

Οι καπιταλιστές επιδιώκουν να αποτυπώσουν τώρα στο θεσμικό δίκαιο την άθλια εργασιακή πραγματικότητα που ήδη βιώνουμε. Τα αφεντικά, το πολιτικό και συνδικαλιστικό προσωπικό τους, εκκινούν από κάποιες απολύτως αναγκαίες για τα συμφέροντά τους «θέσεις». Είναι αυτές που στην τωρινή συγκυρία θα διαμορφώσουν το νέο «εργασιακό» και «συνδικαλιστικό» νόμο:

  • Αύξηση του ορίου των ομαδικών απολύσεων από 5% σε 10% για τις επιχειρήσεις που απασχολούν πάνω από 150 εργαζομένους. Μεταφορά της αρμοδιότητας για αποφάσεις επί ομαδικών απολύσεων σε ένα «ουδέτερο» όργανο, μάλλον το Ανώτατο Συμβούλιο Εργασίας (ΑΣΕ). Δεν θα αποφασίζει επ’ αυτού πια ο υπουργός ή ο περιφερειάρχης.
  • Κατάργηση όλων των ΣΣΕ (Εθνική, Κλαδικές, Ομοιοεπαγγελματικές) πλην των Επιχειρησιακών. Θα πανηγυρίζει έτσι και το Υπουργείο Εργασίας, επειδή θα έχει διατηρήσει τις συλλογικές διαπραγματεύσεις, δηλαδή αυτές μεταξύ των εργοδοτών και των εργοδοτικών Ενώσεων Προσώπων, λέμε εμείς… Η ουσιαστική κατάργηση των κλαδικών και/ή ομοιοεπαγγελματικών ισχύει ήδη· το μόνο που μένει είναι η τυπική κατάργησή τους.
  • Κατώτατος μισθός χωρίς προσαυξήσεις, «γυμνός» δηλαδή από επιδόματα προϋπηρεσίας, γάμου, ειδίκευσης κλπ.  Υποκατώτατος μισθός στο 90% του κατώτατου για τον πρώτο χρόνο εργασίας και στο 95% για τον δεύτερο χρόνο «για την απόκτηση επαγγελματικής εμπειρίας». Τα ψίχουλα αυτά θα υποκαταστήσουν αυτά που δίνονται ήδη τώρα σε όλους τους νέους κάτω των 25, με τη διαφορά ότι τώρα θα τα παίρνουν πολλοί περισσότεροι ως νεοπροσλαμβανόμενοι. Κατάργηση του 13ου και 14ου μισθού στον ιδιωτικό τομέα για τους νεοπροσλαμβανόμενους, αν και με τις μισθολογικές μειώσεις που έχουν ήδη επιβληθεί, αυτοί τύποις ακόμη υφίστανται.
  • Κήρυξη απεργιών με τη θετική ψήφο του 50%+1 του συνόλου των εγγεγραμένων μελών (και όχι των παρισταμένων στη γενική συνέλευση) ενός σωματείου. Επ’ αυτού, ο απελθών υπουργός Γ. Κατρούγκαλος έχει τοποθετηθεί, εξ ονόματος όλων των αφεντικών, ευθαρσώς και δημοσίως υπέρ, διότι «αυτό που γίνεται τώρα, να αποφασίζουν για απεργιακές κινητοποιήσεις μειοψηφίες, δεν είναι δημοκρατικό».
  • Ενίσχυση του ρόλου του Οργανισμού Μεσολάβησης και Διαιτησίας (ΟΜΕΔ), η διαιτησία του οποίου λειτουργεί υπέρ των αφεντικών, ενώ επιχειρείται να καταστεί αδύνατη η μονομερής καταγγελία από την πλευρά των εργαζομένων.
  • Επέκταση της ευελιξίας στην αγορά εργασίας και, άρα, διεύρυνση του καθεστώτος ανασφάλειας και βίας που υφίστανται καθημερινά οι εργαζόμενοι. Οι σχεδιαζόμενες νέες ρυθμίσεις θα θελήσουν να επιβάλλουν τη λεγόμενη «μικροεργασία», στην οποία προβλέπονται πολύ χαμηλές αμοιβές χωρίς ασφαλιστική κάλυψη, τα «συμβόλαια ανοιχτού ωραρίου» (zero hour contracts), που αντιστοιχούν σε απασχόληση όποτε και όσο το επιθυμεί ο εργοδότης, καθώς και διάφορες παραλλαγές τους, όπως «συμβόλαια λίγων ωρών» ή «συμβόλαια εργασίας με το τηλέφωνο» (μετά από ειδοποίηση).

Παρά την παρελκυστική εστίαση καπιταλιστών, Υπουργείου και συνδικαλιστών στη δυνατότητα των αφεντικών για εργοδοτική ανταπεργία (λοκ-άουτ) και στη δυνατότητά τους να απολύουν μεμιάς το σύνολο του προσωπικού τους, αν και δεν πιστεύουμε ότι θα τους κακόπεφταν ως θεσμίσεις, το «πνεύμα» αλλά και το «γράμμα» της μεταρρύθμισης των εργασιακών σχέσεων και του σχεδιαζόμενου νέου συνδικαλιστικού νόμου είναι άλλο. Ούτως ή άλλως, η μεγάλη πλειοψηφία των ελλήνων αφεντικών μπορεί να απολύει το προσωπικό της όποτε γουστάρει.

Τα αφεντικά σήμερα επιθυμούν διακαώς να γίνουν νόμοι ο περιορισμός του «δικαιώματος» των εργαζομένων να απεργούν και η ενίσχυση της δικής τους «ελευθερίας» να μετατρέπουν τις εργασιακές σχέσεις σε λάστιχο. Ταυτόχρονα να μειώνουν συνεχώς τους μισθούς, να τους «απογυμνώνουν» από διάφορα επιδόματα και να τους φέρνουν στο «κατάλληλο» ύψος – όσον αφορά τον κατώτατο μισθό, μαθαίνουμε από το ΔΝΤ ότι είναι «ο υψηλότερος μεταξύ των κρατών της ΕΕ σε σχέση με το κατά κεφαλήν ΑΕΠ». Ξεχνάνε, βέβαια, να μας πούνε, ότι στο συγκεκριμένο κράτος για το οποίο μιλάμε, το ΑΕΠ έχει μειωθεί κατά 25% από το 2009!

Εν ολίγοις, η επερχόμενη ριζική εργασιακή μεταρρύθμιση υπηρετεί το στόχο της εξουσιοδότησης καθενός εργοδότη ξεχωριστά να αντιμετωπίζει ατομικοποιημένα κάθε εργαζόμενο, εξειδικεύοντας και υιοθετώντας, βάσει των αναγκών της κάθε επιχείρησης, εκείνες τις εργασιακές σχέσεις και «εργατικές» συλλογικότητες που ικανοποιούν αυτές τις ανάγκες.

Γιατί στεκόμαστε ενάντια στο νέο εργασιακό νομοσχέδιο και δεν κοιτάμε τη «δουλίτσα» μας;

Στα έξι χρόνια των μνημονίων έχουν χαθεί πολλά δισ. από μισθούς και συντάξεις. Ενώ οι καπιταλιστές καρπώθηκαν τις περικοπές των μισθών των ιδιωτικών υπαλλήλων και έβγαλαν το παραδάκι στο εξωτερικό, το κράτος καρπώθηκε τις περικοπές των μισθών και των συντάξεων των δημόσιων υπαλλήλων για να αποπληρώνονται οι τοκογλύφοι δανειστές του. Με απλά λόγια όλοι τρώνε με χρυσά κουτάλια και πίνουν εις υγείαν του μαλάκα, της τάξης μας! Πόσο ακόμα θα τους αφήνουμε να μας μεταχειρίζονται έτσι; Πόσο ακόμα θα μένουμε θεατές, ενώ η τάξη μας οδηγείται στην πλήρη απαξίωση και τη ζητιανιά μιας οποιασδήποτε “δουλίτσας”;

Ο συνεχής κατακερματισμός της τάξης σε όλο και περισσότερες κατηγορίες και η συνεχής, βίαιη προσαρμογή μας στην προκρούστεια κλίνη της κάθε καπιταλιστικής ανάγκης δεν μπορεί να συνεχιστεί άλλο. Ο απολογισμός της επίθεσης που προηγήθηκε συμβάλλει στη συνειδητοποίηση πως δεν έχουμε να κάνουμε απλώς με την αλλαγή ενός νόμου με έναν άλλον, αλλά με την εμβάθυνση της μεταρρύθμισης των εργασιακών σχέσεων σε βάρος όλης της τάξης.

Πρέπει μέσα από τοπικές διακλαδικές ταξικές συνελεύσεις να ξεπεραστεί η διαίρεση της τάξης σε μόνιμους και μερικής απασχόλησης, σε εργαζόμενους και “νοικοκυρές”, σε κλάδους και συντεχνίες. Στην πολιτική αυτή του κεφαλαίου πρέπει να απαντήσουμε με τη δική μας αυτόνομη πολιτική στρεφόμενοι ενάντια στην ίδια την καπιταλιστική σχέση: με αγώνες κοινούς που συσπειρώνουν όλα τα μέλη της τάξης μας και που θέτουν την ικανοποίηση κάθε επί μέρους αιτήματος στην υπηρεσία της ικανοποίησης των γενικών συμφερόντων της τάξης. Ακόμα καλύτερα, κάθε ικανοποίηση επί μέρους αιτημάτων να εμπλέκει στη διεκδίκησή της όλα κατά το δυνατόν τα τμήματα και τα «επαγγέλματα» της τάξης, ώστε να ακυρώνει έτσι στην πράξη αιτήματα, διεκδικήσεις, μορφές αγώνα και νοοτροπίες που σέβονται τον καπιταλιστικό καταμερισμό εργασίας και εξυπηρετούν επιχειρησιακά, επαγγελματικά και κλαδικά αιτήματα και συμφέροντα.

Στις κουβέντες μας δεν μπορεί πια να κυριαρχεί το μίζερο θέμα: «Δουλίτσα υπάρχει;» αλλά να αντικατασταθεί από ερωτήσεις όπως «Μισθός υπάρχει;» ή «Εσένα πόσο σε δουλεύει το αφεντικό σου;» ή « Ως πότε θα βάζουμε “πλατούλα” στην επιχείρηση;» Και εννοείται ότι όταν μιλάμε για μισθό δεν εννοούμε το ωρομίσθιο που είναι δυο φορές απάτη αλλά έναν υψηλό άμεσο και έμμεσο/κοινωνικό μηνιαίο μισθό.

Αν στεκόμαστε απέναντι στην ευελιξία των σχέσεων εκμετάλλευσης που μας προσαρμόζει στα μέτρα του κάθε αφεντικού, δεν το κάνουμε από κάποια νοσταλγία για μια «κανονική» δουλειά· η αντίθεσή μας στην προωθούμενη ανασφάλεια δε γίνεται από τη σκοπιά της διεκδίκησης μιας «μόνιμης και σταθερής εργασίας» αλλά από τη σκοπιά της διεκδίκησης ενός σταθερού, ικανοποιητικού ως προς τις ανάγκες μας μισθού, είτε εργαζόμαστε είτε όχι, για όλη την τάξη. Έναν μισθό που επιπλέον, θα μας δίνει τη δυνατότητα συλλογικής αντίστασης στην καπιταλιστική επέλαση και θα μας φέρνει σε μια καλύτερη θέση στο συσχετισμό δύναμης απέναντι στο κεφάλαιο και το κράτος του.

Διεκδικούμε μισθό γνωρίζοντας ότι ακόμα και σε «ιδανικές» συνθήκες είναι απάτη, ψέμα και εκμετάλλευση. Ο τελικός μας στόχος είναι η οικειοποίηση όλου του πλούτου που παράγουμε και σφετερίζονται τα αφεντικά, διαλύοντας ταυτόχρονα την εμπορευματική του μορφή.

Στη μίζερη και μοιρολατρική αποδοχή της πραγματικότητας όπως αποκαλύπτεται σε καθημερινές κουβέντες, επιτέλους ας αντιπαραθέσουμε μια πολεμική ετοιμότητα, ξεκινώντας να λέμε «Θέλουμε μισθό κι όχι «δουλίτσα»»!

Συνέλευση Εργαζομένων-Ανέργων της Πλατείας Συντάγματος

https://synelefsi-syntagmatos.espivblogs.net/

Δεκέμβριος 2016

Λήψη σε μορφή pdf

Σκοτώνουν τα άλογα όταν γεράσουν

mprosta

Η μπροσούρα «Σκοτώνουν τα άλογα όταν γεράσουν» (της Ομάδας ενάντια στον εκβιασμό της μισθωτής εργασίας) που έχει επανεκδοθεί εδώ και ένα χρόνο περίπου από την Συνέλευση Εργαζόμενων-Ανέργων της Πλατείας Συντάγματος, βρίσκεται πλέον ολόκληρη εδώ.

Σε έντυπη μορφή, εξακολουθεί να βρίσκεται στα ίδια σημεία διάθεσης.

Αθήνα

Στέκια και καταλήψεις:

Ανάληψη (Πάρκο Ανάληψης, Βύρωνας)

Αυτοδιαχειριζόμενο Κυλικείο Νομικής

Στέκι Πέρασμα (Ζ. Πηγής 97 & Ισαύρων)

Βανκούβερ Απαρτμάν (Μαυρομματαίων & Δεριγνύ 1)

Ελευθεριακό Στέκι “Πικροδάφνη”, Αγ. Βασιλείου και Π.Π.Γερμανού 22, Μπραχάμι

Κατάληψη Έπαυλης Κουβέλου (Διονύσου & Σόλωνος, Μαρούσι)

Μπερντές (Aράδου 55, πλατεία Κύπρου, Άνω Ιλίσια)

Στέκι ΑΣΟΕΕ

Στέκι Άνω-Κάτω Πατησίων (Νάξου 75 & Κρασσά)

Στέκι στο Παιδαγωγικό

Στέκι Παπασωτηρίου (Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου)

Στέκι Πολυτεχνείου (Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου)

Στρούγκα (Δεκελείας 116, Ν. Φιλαδέλφεια)

Χώρος Αλληλεγγύης και Δράσης «Υπόστεγο», 25ης Μαρτίου 38, Αργυρούπολη

Βιβλιοπωλεία:

Αλφειός (Χαρ. Τρικούπη 22)

Εκδόσεις των Συναδέλφων (Καλλιδρομίου 30)

Ελεύθερος Τύπος (Βαλτετσίου 53)

Εναλλακτικό Βιβλιοπωλείο (Θεμιστοκλέους 37)

Λοκομοτίβα (Μπόταση 7 & Σολωμού)

Ναυτίλος (Χαρ. Τρικούπη 28)

Περίπτερα:

Βαλτετσίου 50-52

Μάγος του Όουζ (Ναυαρίνου 17, έναντι Πάρκου Ναυαρίνου)

πλ. Εξαρχείων (στη γωνία Στουρνάρη & Σπ. Τρικούπη)

πλ. Κάνιγγος (στην αρχή της Ακαδημίας)

Πάτρα

Στέκια και καταλήψεις:

Αναρχικό-Αντιεξουσιαστικό Στέκι Άτακτον (Άστιγγος 100 & Κανακάρη Ρούφου)

Αυτοδιαχειριζόμενος χώρος ΑΝΑΤόΠΙΑ (Μητρ. Παρθενίου 16, στο τέρμα Aγ. νικολάου αριστερά)

Θεσσαλονίκη

Στέκια και καταλήψεις:

Μικρόπολις (Βενιζέλου & Βασ. Ηρακλείου 18)

Στέκι Άνω Πόλης (Πλατεία Κουλέ Καφέ)

Στέκι στη Μόδη

Στέκι στο Βιολογικό

Mundo Nuevo (Φιλίππου & Σιατίστης)

Sabot (Γκαρπολά 4, Μπιτ Παζάρ)

Terra Incognita (Ολύμπου 67 & Τ. Παπαεωργίου 2)

Βιβλιοπωλεία:

Ακυβέρνητες Πολιτείες (Αλ. Σβώλου 28)

Κεντρί (Δημ. Γούναρη 22)

Belleville (Φιλίππου 80-82)

Poeta (Αριστοτέλους 34, δίπλα στο εργατοϋπαλληλικό κέντρο)

Ιωάννινα

Στέκια και καταλήψεις:

Αυτοδιαχειριζόμενος Κοινωνικός Χώρος Ιωαννίνων (Πλατεία Νεομάρτυρα Ιωάννη 5, κάτω από το Δημοτικό Ωδείο)

Ελευθεριακό Εργαστήρι Fahrenheit 451 (Τσακάλωφ 20, Άλσος)

Βιβλιοπωλεία:

Αναγνώστης (Πυρσινέλα 11)

Δωδώνη (28ης Οκτωβρίου 25)

Ρέθυμνο

Χαλικούτι (Κατεχάκη 3, πεζόδρομος Φορτέτζα)

Ηράκλειο

Κατάληψη Ευαγγελισμού (Θεοτοκοπούλου 18)

Χανιά

Στέκι Μεταναστών (Χ»Μιχάλη Νταλιάνη 5, δίπλα στον μιναρέ)

Rosa Nera (Λοφός Καστέλι, παλιό λιμάνι)

Terrra Verde (Χ»Μιχάλη Νταλιάνη 5, Παλιά Πόλη)

Προκήρυξη της Συνέλευσης Εργαζομένων-Ανέργων της Πλατείας Συντάγματος που μοιράστηκε στην απεργιακή κινητοποίηση της ΑΔΕΔΥ στις 24-11-2016

Θέλουμε μισθό και όχι «δουλίτσα»!

«Κι εγώ προσωπικά κομμουνιστής είμαι, θα’ θελα ένα άλλο σύστημα, αλλά μιλάμε για την τρέχουσα κρίση»,

Γ. Κατρούγκαλος, πρώην  υπουργός Εργασίας, 4-3-2016

«Όταν ο ΣΕΒ απαιτεί 150.000 απολύσεις στο Δημόσιο επισήμως, το υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης, το οποίο έχει το θάρρος να τα βάλει με τον ΣΕΒ, έχει και την απαίτηση όμως από τα συνδικάτα των εργαζομένων […] να είναι μπροστά στον αγώνα για την υπεράσπιση των εργασιακών δικαιωμάτων και όχι να κρύβονται πίσω από τις ανοησίες που λένε»,

Χριστόφορος Βερναρδάκης, αναπληρωτής υπουργός Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης, 11-9-2016

(Και τα δύο παραθέματα βρίσκονται στον τόμο πολιτικής προϊστορίας ΣΥΝΤΟΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ – η εμπνευσμένη περίοδος Σύριζα)

Είναι ήδη πολλά τα χρόνια που οι καπιταλιστές εργάζονται μεθοδικά προς μια νέα ρύθμιση των εργασιακών σχέσεων που να δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε να αντιμετωπίσουν την κρίση συσσώρευσης και τον διαρκώς εντεινόμενο ενδοκαπιταλιστικό ανταγωνισμό των τελευταίων δεκαετιών. Το χρέος και τα μνημόνια υπηρέτησαν και υπηρετούν κατά τον καλύτερο τρόπο αυτή τη στόχευση, υλοποιώντας μέσω μιας «θεραπείας-σοκ» πολιτικές υποτίμησης και απαξίωσης της εργασίας και της ζωής όλων των προλετάριων, ντόπιων και μεταναστών.  Η αριστερά του κεφαλαίου  ανέλαβε να συνεχίσει και –πατώντας στην ελάχιστη  κοινωνική νομιμοποίηση που της έχει απομείνει–  να ολοκληρώσει εκείνες τις ριζικές μεταρρυθμίσεις που είναι απαραίτητες στο κεφάλαιο για ένα νέο κύκλο/τύπο συσσώρευσης. Η μνημονιακή κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, μετά την ψήφιση του ασφαλιστικού νόμου την περασμένη άνοιξη, έρχεται τώρα να συμπληρώσει την σκληρή επίθεση εναντίον μας με ένα νέο εργατικό πλαίσιο. Πυρήνας του, η καταρράκωση των μισθών και η ενίσχυση του διευθυντικού δικαιώματος. Το δεύτερο σημαίνει την πλήρη απελευθέρωση του κάθε αφεντικού από τα «περιττά βαρίδια» των συλλογικών συμβάσεων εργασίας (εθνικών–κλαδικών), ώστε να μπορεί, αντιμετωπίζοντας πλέον ατομικοποιημένα τον κάθε εργαζόμενο, να τον κάνει όσο λάστιχο θέλει, ανάλογα με τις ξεχωριστές ανάγκες της επιχείρησής του. Μέσο για την επίτευξη αυτών των πολυπόθητων για τα αφεντικά στόχων, η διάλυση της νομοθετημένης εργάσιμης μέρας, η απόλυτη ευελιξία και η εργασιακή πειθαρχία.

Ο μισθός είναι φετίχ κι εμείς φετιχιστές!

Το πιο διαδεδομένο παραμύθι που η καπιταλιστική τάξη σερβίρει στο προλεταριάτο –και το οποίο συνηθίζουμε να καταπίνουμε αμάσητο – είναι πως ο μισθός αποτελεί το δίκαιο αντίτιμο για την εργασία που προσφέρουμε. Ο μισθός εμφανίζεται ως «φυσικό» πλήρες αντίτιμο της λειτουργίας του εμπορεύματος-εργασιακή δύναμη που «ελεύθερα» προσφέρεται απ’ τον κάτοχό της προς τον «ίσο» του καπιταλιστή.

Πληρώνουν πράγματι όμως τα αφεντικά την αξία όλης της εργασίας που προσφέρουν οι μισθωτοί; Πρόκειται πράγματι για μια ισότιμη ανταλλαγή; Κι αν ναι, τότε γιατί το προϊόν δεν καταλήγει ολόκληρο, ή έστω κατά το μεγαλύτερο μέρος του, στα χέρια της εργάτριας σαν αντάλλαγμα για τη δουλειά της;

Στην πραγματικότητα ο μισθός είναι ένα φετίχ που συγκαλύπτει την ταξική κυριαρχία και την απλήρωτη υπερεργασία. Με τον μισθό η εργάτρια πληρώνεται μόνο την αξία των προϊόντων που είναι απαραίτητα για την αναπαραγωγή της, ενώ το υπόλοιπο προϊόν το καρπώνεται ο καπιταλιστής. Αν και απάτη, όμως, όσο ισχύει η καπιταλιστική κοινωνική σχέση, ο μισθός είναι το βασικό μέσο που έχει η εργάτρια για να συντηρείται, ώστε να μην είναι δούλα η ίδια και η εργατική τάξη μια μάζα πληβείων.

Αυτή η καπιταλιστική αφήγηση περί «δίκαιου» και πλήρους αντιτίμου μπορεί, βέβαια, να έπειθε τις «χρυσές» εποχές της ανάπτυξης όταν οι μισθοί ήταν υψηλότεροι! Στη τωρινή συγκυρία της μεθοδευμένης κρίσης ο μισθός είναι είδος προς εξαφάνιση και δεν επαρκεί καν για την αναπαραγωγή μας ως εργασιακή δύναμη: άλλοι από εμάς πληρώνονται ελάχιστα, άλλοι έναντι και με καθυστερήσεις μηνών κι άλλοι καθόλου, γιατί το αφεντικό κατέβασε ρολά και άνοιξε με άλλη επωνυμία!

Η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ ως κομμουνιστική, όπως διακήρυξε και ο απερχόμενος υπουργός Εργασίας Γ. Κατρούγκαλος αμέσως πριν την έκδοση του ασφαλιστικού του… μανιφέστου, φαίνεται σαν να έχει βάλει στόχο να απαλλάξει σε μεγάλο βαθμό την εργατική τάξη από το φετίχ του μισθού και τις αυταπάτες της. Το νέο εργασιακό πλαίσιο που έρχεται προς ψήφιση από την αριστερά του κεφαλαίου θεσμοθετεί το πετσόκομμα του βασικού μέσου συντήρησης της εργατικής τάξης, μετά βέβαια από πολλές «διαπραγματεύσεις», «αγώνες» ενάντια στο καρτέλ του ΣΕΒ, «κόκκινες γραμμές» και άλλα με τον Τοτό…

Απέναντι σε αυτό το ξεχαρβάλωμα το προλεταριάτο απαντάει: «Είμαστε φετιχιστές! Δεν θέλουμε να απαλλαγούμε από τις αυταπάτες μας! Θέλουμε μεγαλύτερο μισθό και/για λιγότερη δουλειά!».

Τι έχουν πετύχει τα αφεντικά μέχρι τώρα;

Τα σημαντικότερα αποτελέσματα της πολιτικής σοκ των μνημονίων είναι η κατακόρυφη πτώση του άμεσου και έμμεσου μισθού, η σχεδόν πλήρης κατάργηση του παλιού εργασιακού δικαίου, η ραγδαία αύξηση των επισφαλών θέσεων εργασίας, ο κατακερματισμός των εργαζομένων με τις επιχειρησιακές (ή και ατομικές) συμβάσεις και η ανακύκλωσή τους σε ένα αέναο φαύλο κύκλο μεταξύ επισφαλούς εργασίας, ανεργίας και δια βίου κατάρτισης.

Μεγάλη μείωση του άμεσου μισθού μας

Αυτή περιλαμβάνει την κατάργηση του 13ου και 14ου μισθού και μείωση των επιδομάτων στο δημόσιο τομέα και την επίθεση στο μισθό των υπόλοιπων εργαζομένων μέσα από την απορρύθμιση του συλλογικού εργατικού δικαίου όταν από το 2010 η διαπραγμάτευση της σύμβασης γίνεται ενδοεπιχειρησιακό επίδικο (βλ. επιχειρησιακές ή ατομικές συμβάσεις εργασίας). Την πρόσδεση του μισθού στα εκάστοτε ελάχιστα νόμιμα όρια της ΕΓΣΣΕ που βρίσκονται σε ελεύθερη πτώση, ακολουθεί η κατάργηση της αρχής της ευνοϊκότερης ρύθμισης, που ακυρώνει μ’ αυτόν τον τρόπο τις ευρύτερες κλαδικές / ομοιοεπαγγελματικές ΣΣΕ. Ο κατώτατος μισθός που κάποτε προοριζόταν να προστατεύει τους χαμηλά αμειβόμενους μειώνεται το 2012 κατά 22% και συμπαρασύρει ανάλογα μαζί του υπερωρίες, επιδόματα ανεργίας, ασθενείας, μητρότητας και συντάξιμες αποδοχές. Ταυτόχρονα, θεσμοθετείται μια νέα κατηγορία υποκατώτατου μισθού (με μείωση κατά 32%) για τους κάτω των 25 ετών. Με την αύξηση της άμεσης και έμμεσης φορολογίας, οι μισθοί υπέστησαν επιπλέον μείωση. Με αυτά και με αυτά, η εργατική τάξη του ιδιωτικού, μόνο, τομέα απώλεσε μισθούς συνολικού ύψους 44 δισ. την περίοδο 2009-2016.

Επέκταση της επισφάλειας και της ευελιξίας

Παράλληλα με τις μειώσεις των μισθών, επεκτάθηκε η επισφάλεια στους χώρους εργασίας. Στις νέες προσλήψεις κυριαρχούν οι συμβάσεις μερικής απασχόλησης και εκ περιτροπής εργασίας, σε βάρος των συμβάσεων πλήρους απασχόλησης εργασίας. Έτσι, το 2015, το 55,5% του συνόλου των νέων συμβάσεων ήταν συμβάσεις μερικής και εκ περιτροπής εργασίας, ενώ την περίοδο 2009-2015 εκτινάχθηκαν τα ποσοστά της μετατροπής των συμβάσεων αορίστου χρόνου σε ορισμένου είτε με -υποτίθεται- σύμφωνη γνώμη του εργαζόμενου είτε χωρίς αυτήν. Η εξέλιξη αυτή, σε συνδυασμό με την ούτως ή άλλως μεγάλη έκταση της αδήλωτης εργασίας, σηματοδοτεί την εδραίωση τέτοιων μορφών εκμετάλλευσης στον ελληνικό κοινωνικό σχηματισμό, καθώς και μισθών πείνας, ακόμα και κάτω των 400 ευρώ για ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της τάξης μας (περίπου το 20%).

Επέκταση της απλήρωτης εργάσιμης ημέρας

Παράλληλα, η συντριπτική πλειοψηφία των εργαζομένων σήμερα εργάζεται πέραν του κανονικού ωραρίου, πολλές φορές απλήρωτα, σαν να μην έφτανε η ήδη απλήρωτη εργασία μας εντός του 8ωρου. Το αποτέλεσμα είναι ολοένα και μικρότερα περιθώρια διαχείρισης του “ελεύθερου χρόνου” σε ένα διαρκές κυνήγι συμπλήρωσης του μισθού-φιλοδωρήματος, που συνεπάγεται η μερική/εκ περιτροπής/περιστασιακή εργασία!

Ανακύκλωση των εργαζομένων

Σύμφωνα με τα στοιχεία του πληροφοριακού συστήματος «Εργάνη», το 2015 καταγγέλθηκε η σύμβαση εργασίας και «αποχώρησαν» από την εργασία τους τόσοι εργαζόμενοι, που σε απόλυτο αριθμό ξεπερνούν τον αριθμό των μισθωτών κατά το ίδιο έτος. Δηλαδή, σαν να «έχασε» ή εγκατέλειψε την εργασία του, τουλάχιστον για μια φορά, το σύνολο των μισθωτών της χώρας!

Ιδού τα αποτέλεσματα των δύο πρώτων μνημονίων και του δεύτερου Μεσοπρόθεσμου, του 2012! Η νέα, και αριστερή αυτή τη φορά, 3η μνημονιακή ρύθμιση θα κάνει βεβαίως τα πράγματα ακόμα χειρότερα για την εργατική τάξη, αλλά και θα ολοκληρώσει, αν το επιτρέψουμε, τη μεταρρύθμιση και των εργασιακών σχέσεων μετά από αυτή των ασφαλιστικών σχέσεων.

Ένας λάκκος 6 μέτρων ή η νέα συνολική πολύπτυχη επίθεση των αφεντικών

Οι καπιταλιστές επιδιώκουν να αποτυπώσουν τώρα στο θεσμικό δίκαιο την άθλια εργασιακή πραγματικότητα που ήδη βιώνουμε. Τα αφεντικά, το πολιτικό και συνδικαλιστικό προσωπικό τους, εκκινούν από κάποιες απολύτως αναγκαίες για τα συμφέροντά τους «θέσεις». Είναι αυτές που στην τωρινή συγκυρία θα διαμορφώσουν το νέο «εργασιακό» και «συνδικαλιστικό» νόμο:

  • Αύξηση του ορίου των ομαδικών απολύσεων από 5% σε 10% για τις επιχειρήσεις που απασχολούν πάνω από 150 εργαζομένους. Μεταφορά της αρμοδιότητας για αποφάσεις επί ομαδικών απολύσεων σε ένα «ουδέτερο» όργανο, μάλλον το Ανώτατο Συμβούλιο Εργασίας (ΑΣΕ). Δεν θα αποφασίζει επ’ αυτού πια ο υπουργός ή ο περιφερειάρχης.
  • Κατάργηση όλων των ΣΣΕ (Εθνική, Κλαδικές, Ομοιοεπαγγελματικές) πλην των Επιχειρησιακών. Θα πανηγυρίζει έτσι και το Υπουργείο Εργασίας, επειδή θα έχει διατηρήσει τις συλλογικές διαπραγματεύσεις, δηλαδή αυτές μεταξύ των εργοδοτών και των εργοδοτικών Ενώσεων Προσώπων, λέμε εμείς… Η ουσιαστική κατάργηση των κλαδικών και/ή ομοιοεπαγγελματικών ισχύει ήδη· το μόνο που μένει είναι η τυπική κατάργησή τους.
  • Κατώτατος μισθός χωρίς προσαυξήσεις, «γυμνός» δηλαδή από επιδόματα προϋπηρεσίας, γάμου, ειδίκευσης κλπ. Κατάργηση του 13ου και 14ου μισθού στον ιδιωτικό τομέα για τους νεοπροσληφθέντες, αν και με τις μισθολογικές μειώσεις που έχουν ήδη επιβληθεί, αυτοί τύποις ακόμη υφίστανται.
  • Κήρυξη απεργιών με τη θετική ψήφο του 50%+1 του συνόλου των εγγεγραμένων μελών (και όχι των παρισταμένων στη γενική συνέλευση) ενός σωματείου. Επ’ αυτού, ο απερχόμενος υπουργός Γ. Κατρούγκαλος έχει τοποθετηθεί, εξ ονόματος όλων των αφεντικών, ευθαρσώς και δημοσίως υπέρ, διότι «αυτό που γίνεται τώρα, να αποφασίζουν για απεργιακές κινητοποιήσεις μειοψηφίες, δεν είναι δημοκρατικό».
  • Ενίσχυση του ρόλου του Οργανισμού Μεσολάβησης και Διαιτησίας (ΟΜΕΔ), η διαιτησία του οποίου λειτουργεί υπέρ των αφεντικών, ενώ επιχειρείται να καταστεί αδύνατη η μονομερής καταγγελία από την πλευρά των εργαζομένων.
  • Επέκταση της ευελιξίας στην αγορά εργασίας και, άρα, διεύρυνση του καθεστώτος ανασφάλειας και βίας που υφίστανται καθημερινά οι εργαζόμενοι. Οι σχεδιαζόμενες νέες ρυθμίσεις θα θελήσουν να επιβάλλουν τη λεγόμενη «μικροεργασία», στην οποία προβλέπονται πολύ χαμηλές αμοιβές χωρίς ασφαλιστική κάλυψη, τα «συμβόλαια ανοιχτού ωραρίου» (zero hour contracts), που αντιστοιχούν σε απασχόληση όποτε και όσο το επιθυμεί ο εργοδότης, καθώς και διάφορες παραλλαγές τους, όπως «συμβόλαια λίγων ωρών» ή «συμβόλαια εργασίας με το τηλέφωνο» (μετά από ειδοποίηση).

Παρά την παρελκυστική εστίαση καπιταλιστών, Υπουργείου και συνδικαλιστών στη δυνατότητα των αφεντικών για εργοδοτική ανταπεργία (λοκ-άουτ) και στη δυνατότητά τους να απολύουν μεμιάς το σύνολο του προσωπικού τους, αν και δεν πιστεύουμε ότι θα τους κακόπεφταν ως θεσμίσεις, το «πνεύμα» αλλά και το «γράμμα» της μεταρρύθμισης των εργασιακών σχέσεων και του σχεδιαζόμενου νέου συνδικαλιστικού νόμου είναι άλλο. Ούτως ή άλλως, η μεγάλη πλειοψηφία των ελλήνων αφεντικών μπορεί να απολύει το προσωπικό της όποτε γουστάρει.

Τα αφεντικά σήμερα επιθυμούν διακαώς να γίνουν νόμοι ο περιορισμός του «δικαιώματος» των εργαζομένων να απεργούν και η ενίσχυση της δικής τους «ελευθερίας» να μετατρέπουν τις εργασιακές σχέσεις σε λάστιχο. Ταυτόχρονα να μειώνουν συνεχώς τους μισθούς, να τους «απογυμνώνουν» από διάφορα επιδόματα και να τους φέρνουν στο «κατάλληλο» ύψος – όσον αφορά τον κατώτατο μισθό, μαθαίνουμε από το ΔΝΤ ότι είναι «ο υψηλότερος μεταξύ των κρατών της ΕΕ σε σχέση με το κατά κεφαλήν ΑΕΠ». Ξεχνάνε, βέβαια, να μας πούνε, ότι στο συγκεκριμένο κράτος για το οποίο μιλάμε, το ΑΕΠ έχει μειωθεί κατά 25% από το 2009!

Εν ολίγοις, η επερχόμενη ριζική εργασιακή μεταρρύθμιση υπηρετεί το στόχο της εξουσιοδότησης καθενός εργοδότη ξεχωριστά να αντιμετωπίζει ατομικοποιημένα κάθε εργαζόμενο, εξειδικεύοντας και υιοθετώντας, βάσει των αναγκών της κάθε επιχείρησης, εκείνες τις εργασιακές σχέσεις και «εργατικές» συλλογικότητες που ικανοποιούν αυτές τις ανάγκες.

Γιατί στεκόμαστε ενάντια στο νέο εργασιακό νομοσχέδιο και δεν κοιτάμε τη «δουλίτσα» μας;

Στα έξι χρόνια των μνημονίων έχουν χαθεί πολλά δισ. από μισθούς και συντάξεις. Ενώ οι καπιταλιστές καρπώθηκαν τις περικοπές των μισθών των ιδιωτικών υπαλλήλων και έβγαλαν το παραδάκι στο εξωτερικό, το κράτος καρπώθηκε τις περικοπές των μισθών και των συντάξεων των δημόσιων υπαλλήλων για να αποπληρώνονται οι τοκογλύφοι δανειστές του. Με απλά λόγια όλοι τρώνε με χρυσά κουτάλια και πίνουν εις υγείαν του μαλάκα, της τάξης μας! Πόσο ακόμα θα τους αφήνουμε να μας μεταχειρίζονται έτσι; Πόσο ακόμα θα μένουμε θεατές, ενώ η τάξη μας οδηγείται στην πλήρη απαξίωση και τη ζητιανιά μιας οποιασδήποτε “δουλίτσας”;

Ο συνεχής κατακερματισμός της τάξης σε όλο και περισσότερες κατηγορίες και η συνεχής, βίαιη προσαρμογή μας στην προκρούστεια κλίνη της κάθε καπιταλιστικής ανάγκης δεν μπορεί να συνεχιστεί άλλο. Ο απολογισμός της επίθεσης που προηγήθηκε συμβάλλει στη συνειδητοποίηση πως δεν έχουμε να κάνουμε απλώς με την αλλαγή ενός νόμου με έναν άλλον, αλλά με την εμβάθυνση της μεταρρύθμισης των εργασιακών σχέσεων σε βάρος όλης της τάξης.

Πρέπει μέσα από τοπικές διακλαδικές ταξικές συνελεύσεις να ξεπεραστεί η διαίρεση της τάξης σε μόνιμους και μερικής απασχόλησης, σε εργαζόμενους και “νοικοκυρές”, σε κλάδους και συντεχνίες. Στην πολιτική αυτή του κεφαλαίου πρέπει να απαντήσουμε με τη δική μας αυτόνομη πολιτική στρεφόμενοι ενάντια στην ίδια την καπιταλιστική σχέση: με αγώνες κοινούς που συσπειρώνουν όλα τα μέλη της τάξης μας και που θέτουν την ικανοποίηση κάθε επί μέρους αιτήματος στην υπηρεσία της ικανοποίησης των γενικών συμφερόντων της τάξης. Ακόμα καλύτερα, κάθε ικανοποίηση επί μέρους αιτημάτων να εμπλέκει στη διεκδίκησή της όλα κατά το δυνατόν τα τμήματα και τα «επαγγέλματα» της τάξης, ώστε να ακυρώνει έτσι στην πράξη αιτήματα, διεκδικήσεις, μορφές αγώνα και νοοτροπίες που σέβονται τον καπιταλιστικό καταμερισμό εργασίας και εξυπηρετούν επιχειρησιακά, επαγγελματικά και κλαδικά αιτήματα και συμφέροντα.

Στις κουβέντες μας δεν μπορεί πια να κυριαρχεί το μίζερο θέμα: «Δουλίτσα υπάρχει;» αλλά να αντικατασταθεί από ερωτήσεις όπως «Μισθός υπάρχει;» ή «Εσένα πόσο σε δουλεύει το αφεντικό σου;» ή « Ως πότε θα βάζουμε “πλατούλα” στην επιχείρηση;» Και εννοείται ότι όταν μιλάμε για μισθό δεν εννοούμε το ωρομίσθιο που είναι δυο φορές απάτη αλλά έναν υψηλό άμεσο και έμμεσο/κοινωνικό μηνιαίο μισθό.

Αν στεκόμαστε απέναντι στην ευελιξία των σχέσεων εκμετάλλευσης που μας προσαρμόζει στα μέτρα του κάθε αφεντικού, δεν το κάνουμε από κάποια νοσταλγία για μια «κανονική» δουλειά· η αντίθεσή μας στην προωθούμενη ανασφάλεια δε γίνεται από τη σκοπιά της διεκδίκησης μιας «μόνιμης και σταθερής εργασίας» αλλά από τη σκοπιά της διεκδίκησης ενός σταθερού, ικανοποιητικού ως προς τις ανάγκες μας μισθού, είτε εργαζόμαστε είτε όχι, για όλη την τάξη. Έναν μισθό που επιπλέον, θα μας δίνει τη δυνατότητα συλλογικής αντίστασης στην καπιταλιστική επέλαση και θα μας φέρνει σε μια καλύτερη θέση στο συσχετισμό δύναμης απέναντι στο κεφάλαιο και το κράτος του.

Διεκδικούμε μισθό γνωρίζοντας ότι ακόμα και σε «ιδανικές» συνθήκες είναι απάτη, ψέμα και εκμετάλλευση. Ο τελικός μας στόχος είναι η οικειοποίηση όλου του πλούτου που παράγουμε και σφετερίζονται τα αφεντικά, διαλύοντας ταυτόχρονα την εμπορευματική του μορφή.

Στη μίζερη και μοιρολατρική αποδοχή της πραγματικότητας όπως αποκαλύπτεται σε καθημερινές κουβέντες, επιτέλους ας αντιπαραθέσουμε μια πολεμική ετοιμότητα, ξεκινώντας να λέμε «Θέλουμε μισθό κι όχι «δουλίτσα»»!

Συνέλευση Εργαζομένων-Ανέργων της Πλατείας Συντάγματος

https://synelefsi-syntagmatos.espivblogs.net/

Νοέμβριος 2016

Λήψη σε μορφή pdf

ΦΤΥΝΟΥΜΕ ΤΗΝ ΕΛΕΗΜΟΣΥΝΗ! (ή περί της μετατροπής της κοινωνικής ασφάλισης σε φιλανθρωπία)

Δεν πάει πολύς καιρός από τότε που η αριστερά του κεφαλαίου –η ίδια αριστερά που σήμερα, σαν έτοιμη από καιρό, ετοιμάζεται να δώσει τη χαριστική βολή στο αναδιανεμητικό ασφαλιστικό σύστημα– μας το παρουσίαζε σαν υπέρτατη «κατάκτηση του εργατικού κινήματος», σαν «στυλοβάτη του κράτους δικαίου» και έκραζε τους δεξιο-πασόκους που ήθελαν να το διαλύσουν. H αλήθεια είναι ότι το κρατικό/κλαδικό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης δεν ήταν ποτέ «υπέρτατη κατάκτηση» της εργατικής τάξης. Η εγγύηση  ότι δεν θα πεθάνεις από αρρώστια ή πείνα όταν γεράσεις ή όταν μείνεις άνεργος ήταν ουσιαστικά ασφάλιση των αφεντικών. Αναγκάστηκαν να την παράσχουν όλα τα πολιτικά κόμματα του κεφαλαίου σε μια εποχή που το εργατικό κίνημα διεκδικούσε αυξήσεις μισθών και, ακόμα παραπέρα, είχε φτάσει να απειλήσει την εξουσία του.

Με άλλα λόγια η κοινωνική ασφάλιση είναι μια από τις (αντιφατικές) λειτουργίες του καπιταλιστικού κράτους που αποσκοπούν στη διευρυμένη αναπαραγωγή της εργασιακής δύναμης, του μόνου καπιταλιστικού εμπορεύματος που η κατανάλωσή του παράγει νέα αξία. Από την οπτική του συνολικού-κοινωνικού κεφαλαίου, επομένως, η κοινωνική ασφάλιση δεν αφορά απλώς τον άλφα ή τον βήτα κλάδο, αλλά το σύνολο της εργατικής τάξης, η οποία και πρέπει να αναπαραχθεί και να ενσωματωθεί στον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής, ως μεταβλητό κεφάλαιο βέβαια.

Γιατί λοιπόν, και πώς, σήμερα διαλύουν οι καπιταλιστές το αναδιανεμητικό σύστημα;

Η απάντηση βρίσκεται στην ίδια την κρίση του συστήματος που είναι μια κρίση των ταξικών σχέσεων. Στην προσπάθειά του να επιλύσει την κρίση, αναδιαρθρώνοντας τις ταξικές σχέσεις, το καπιταλιστικό κράτος χρησιμοποίησε τις διαιρέσεις που το ίδιο το κρατικό/κλαδικό αναδιανεμητικό ασφαλιστικό σύστημα είχε δημιουργήσει μέσα στην εργατική τάξη. Η μέθοδος που συστηματικά χρησιμοποίησαν, λοιπόν, τα αφεντικά σε μια μακρόχρονη πρώτη φάση ήταν να διαιρέσουν περαιτέρω ένα ήδη διαιρεμένο, μέσω των διαφορετικών κλαδικών φορέων ασφάλισης, προλεταριάτο χωρίζοντάς το σε διαφορετικές κατηγορίες ασφάλισης (πχ. «παλιοί» ασφαλισμένοι πριν το 1982, ασφαλισμένοι μεταξύ 1983 και 1993, «νέοι ασφαλισμένοι» μετά το 1993, ασφαλισμένοι μεταξύ 1993 και 2010 κλπ.). Εφαρμόζοντας μια τακτική μακροχρόνιου πολέμου φθοράς, με τη σιωπηρή συγκατάθεση αν όχι συνεργασία των συνδικαλιστών, κατόρθωσαν να προχωρήσουν στη μία ή την άλλη μερική μεταρρύθμιση, που χτυπούσε τα δικαιώματα της μίας ή της άλλης κατηγορίας ασφαλισμένων, δίχως για χρόνια να υπάρξει συλλογική αντίδραση της τάξης μας. Ο τελικός σκοπός τους ήταν σε μια δεύτερη φάση, σήμερα, να ενοποιήσουν προς τα κάτω τα «ασφαλιστικά δικαιώματα», δηλ. τον έμμεσο μισθό ΟΛΩΝ των προλετάριων.

Ενώ, λοιπόν, τα αφεντικά αντιμετώπιζαν κι εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν το ζήτημα της κοινωνικής ασφάλισης έχοντας κατά νου μια συνολική στρατηγική (άσχετα εάν για λόγους τακτικής «διαίρει (το προλεταριάτο) και βασίλευε» επιλέγουν συγκυριακά να επιτεθούν στην μία ή την άλλη κατηγορία εργαζομένων και συνταξιούχων), εμείς, η εργατική τάξη, δεν μπορέσαμε να αντιδράσουμε με συλλογικούς όρους και με μια αντίστοιχη συνολική στρατηγική. Και όχι μόνο αυτό, αλλά μέσω της συλλογικής αυτοϋποτίμησής μας χρόνια ολόκληρα τώρα, με το να εργαζόμαστε (μερικώς ή ολικώς) ανασφάλιστοι, ακολουθώντας ατομικές στρατηγικές επιβίωσης, στρώσαμε το δρόμο στα αφεντικά για να την πέσουν σήμερα ακόμη πιο άγρια στον άμεσο και στον έμμεσο μισθό μας.

Τι περιλαμβάνει η επίθεση που άμεσα θα δεχθεί ο έμμεσος μισθός μας;

Το νέο αντιασφαλιστικό νομοσχέδιο, που σφραγίζει τη νέα επίθεση εις βάρος όλων των συνταξιούχων και όλων των εργαζομένων, στο όνομα της «αρχής της ισότητας και της κοινωνικής αλληλεγγύης» (άκου με τι θράσος μιλάνε τα καθάρματα!) χωρίζει την 12μηνη πια κύρια σύνταξη σε δύο μέρη και προβλέπει:

  • Την καταβολή εθνικής σύνταξης, το ένα μέρος, την οποία θα εγγυάται και θα καταβάλλει το κράτος, μέσω του κρατικού προϋπολογισμού δηλαδή μέσω της εθνικής φορολογίας ή με άλλα λόγια μέσω της αναδιανομής της φτώχειας εντός της εργατικής τάξης, καθώς αυτή είναι που κατά κύριο λόγο φορτώνεται τη φορολογική επιβάρυνση. Το ύψος της εθνικής σύνταξης θα είναι της πλάκας, μόλις 384 ευρώ, και θα δίνεται ως προνοιακού τύπου επίδομα σε όλους όσοι συμπληρώσουν τουλάχιστον 20 έτη ασφάλισης∙ το γελοίο αυτό ποσό θα μειώνεται κατά 2% για κάθε έτος κάτω από τα 20 με όριο τα 15 έτη ασφάλισης (βλ. 345,6 ευρώ για 15 έτη ασφάλισης, 353,2 ευρώ για 16 έτη ασφάλισης κλπ.). Ούτε αυτό, όμως, το αστείο ύψος της εθνικής σύνταξης θα είναι εξασφαλισμένο, αλλά θα καθορίζεται ανά τριετία βάσει αναλογιστικών μελετών (με άλλα λόγια βάσει εφαρμογής ρήτρας μηδενικούς ελλείμματος), σε συνδυασμό με τις λοιπές δημοσιονομικές ρήτρες που η αριστερά του κεφαλαίου έχει ήδη συμφωνήσει να εφαρμόσει (πχ. η συνολική συνταξιοδοτική δαπάνη προβαλλόμενη έως το 2060 (!) δεν θα υπερβαίνει το περιθώριο αύξησης 2,5% του ΑΕΠ, με έτος αναφοράς το 2009, πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 3,5% του ΑΕΠ το 2019 κλπ.) στα πλαίσια του 3ου κι οσονούπω του 4ου Μνημονίου (βλ. νέος αυτόματος δημοσιονομικός «διορθωτής» με «προληπτικά» μέτρα ύψους 3,6 δισ. ευρώ, πλέον των ήδη συμφωνηθέντων ύψους 5,4 δισ.)

Με λίγα λόγια με το νέο σύστημα όχι μόνο δεν προβλέπεται κατώτατη σύνταξη (που το 2012 ήταν 486 ευρώ με 15 έτη ασφάλισης, δηλαδή 100 ευρώ παραπάνω από την εθνική με 20 έτη ασφάλισης…), αλλά ούτε καν εγγυημένη σύνταξη, καθώς η παροχή της θα εξαρτάται από την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων και τις εκάστοτε στρατηγικές επιλογές των ντόπιων καπιταλιστών και των ξένων δανειστών τους, όπως άλλωστε ρητά αναφέρεται στην αιτιολογική έκθεση που συνοδεύει το αντιασφαλιστικό νομοσχέδιο: το Σύνταγμα «δεν εγγυάται το ύψος της σύνταξης» και «δεν αποκλείει τη μείωση ήδη απονεμηθεισών παροχών»!

  • Τη χορήγηση ανταποδοτικής σύνταξης, το άλλο μέρος, βάσει των ατομικών εισφορών του κάθε ασφαλισμένου στο σύνολο του εργάσιμου βίου του (δίχως όμως να υπολογίζονται τα επιδόματα αδείας και τα δώρα εορτών, για τα οποία οι εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα πλήρωναν και συνεχίζουν να πληρώνουν κανονικά εισφορές…), με αποτέλεσμα το συντάξιμο ποσό για κάθε συνταξιούχο να συμπιέζεται κι άλλο προς τα κάτω. Την ανταποδοτική σύνταξη θα καταβάλλει ο Εθνικός Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης (ΕΦΚΑ) που θα προκύψει από τη διοικητική και οργανωτική ενοποίηση όλων των ταμείων κύριας ασφάλισης. Ας σημειώσουμε εδώ ότι τα ταμεία είναι ως επί το πλείστον ελλειμματικά εξαιτίας της χρόνιας εισφοροδιαφυγής, της λεηλασίας των αποθεματικών, της μείωσης της κρατικής χρηματοδότησης. Για αυτό το λόγο και ο ΕΦΚΑ θα είναι εξαρχής ελλειμματικός! Ο ΕΦΚΑ θα επιβάλλει κοινούς κανόνες ασφάλισης/συνταξιοδότησης για όλους τους συνταξιούχους, παλιούς, νέους και μελλοντικούς (βλ. ασφαλιστικές εισφορές ύψους 20% για κύρια ασφάλιση, δηλαδή 6,67% για τον εργαζόμενο και 13,33% για τον εργοδότη, έναντι 6,05% και 13,95% που ίσχυε μέχρι σήμερα στο ΙΚΑ). Αυτό, συν τοις άλλοις συνεπάγεται μεγάλες αυξήσεις στις εισφορές των ασφαλισμένων σε ΟΓΑ και ΟΑΕΕ/ΕΤΑΑ. Συνεπάγεται επίσης την άμεση μεταφορά των αποθεματικών των υφιστάμενων ταμείων –όσων βέβαια έχουν απομείνει ύστερα από τόσα χρόνια λεηλασίας– στον νέο φορέα προκειμένου να καλυφθούν οι άμεσες ανάγκες του, καθώς αυτός ως ΝΠΔΔ δεν θα χρηματοδοτείται εφεξής από το κράτος, παρά μόνο από τις κουτσουρεμένες (βλ. μείωση κατά 35% των συνολικών εισφορών του ΙΚΑ την περίοδο 2009-2014) εισφορές των ασφαλισμένων σε αυτόν.

Έτσι, η «ανταποδοτική σύνταξη» που θα χορηγεί ο ΕΦΚΑ θα είναι ανταποδοτική μόνο κατ’ όνομα, καθώς δεν θα συνδέεται με τις ατομικές εισφορές του κάθε συνταξιούχου, αλλά με τα χρήματα που θα κατορθώνει να μαζεύει κάθε μήνα ο ΕΦΚΑ, μέσω της μόνης πηγής εσόδων του: τις ασφαλιστικές εισφορές. Με την ανεργία/«μαύρη»/υποδηλωμένη εργασία στα ύψη και τους μισθούς (άρα και τις ασφαλιστικές εισφορές που αντιστοιχούν σε αυτούς) στα τάρταρα, με την συνέχιση δηλαδή της πολιτικής της εσωτερικής υποτίμησης, είναι ήδη δεδομένο ότι ο ΕΦΚΑ δεν θα μπορέσει να καταβάλλει τις συντάξεις στους δικαιούχους του.

  • Την καθιέρωση ανώτατων ορίων αναπλήρωσης, που θα ξεκινούν από 11,55% για 15 έτη ασφάλισης (ή 0,77% ανά έτος, από 2% συν την κρατική συνδρομή που ίσχυε μέχρι σήμερα) και θα φτάνει το 42,8% για 40 έτη (εάν ποτέ, βέβαια, κατορθώσει κανείς να συμπληρώσει 40 έτη ασφάλισης με τις υπάρχουσε συνθήκες στην αγορά μισθωτής εκμετάλλευσης…)

Τα μειωμένα ποσοστά αναπλήρωσης, σε συνδυασμό με τα μειωμένα συντάξιμα ποσά που θα προκύψουν από τον υπολογισμό των ατομικών εισφορών του κάθε εργαζομένου στο σύνολο του εργάσιμου βίου του, θα οδηγήσουν σε ακόμη πιο χαμηλές συντάξεις για τους νέους συνταξιούχους, ακόμη κι αν δεν λάβουμε υπόψη τις πάσης φύσεων ρήτρες μηδενικού ελλείμματος που θα περικόπτουν αυτόματα το ύψος των συντάξεων. Οι νέοι συνταξιούχοι θα υποστούν μεσοσταθμικές μειώσεις κατά τουλάχιστον 15-30% με αποτέλεσμα η μέση σύνταξη, που στις μέρες μας έχει πέσει στα 850 ευρώ (από 1.500 ευρώ το 2009), αναμένεται να μειωθεί και άλλο και να κυμανθεί περί τα 500-600 ευρώ.

  • Τον επανυπολογισμό, δηλαδή τη μείωση των ήδη καταβαλλόμενων 2,7 εκατ. συντάξεων βάσει του νέου τρόπου υπολογισμού, από 1/1/2019 κι εφεξής, ώστε να επιτευχθούν οι δημοσιονομικοί στόχοι όσον αφορά την δραστική μείωση της συνταξιοδοτικής δαπάνης. Για το σκοπό αυτό υιοθετείται το τέχνασμα της «προσωπικής διαφοράς», της διαφοράς δηλαδή μεταξύ της μέχρι σήμερα καταβαλλόμενης σύνταξης και της σύνταξης που θα προκύψει σύμφωνα με τον νέο υπολογισμό και η οποία, υποτίθεται, θα μειώνεται καθώς θα αυξάνεται –εδώ γελάμε– η εθνική σύνταξη…

Με την υιοθέτηση της «προσωπικής διαφοράς», η οποία θα αποτελέσει και τη βάση για τις μελλοντικές περικοπές, παρακάμπτεται ο σκόπελος των δικαστικών αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας, σύμφωνα με τις οποίες οι μειώσεις που επιβλήθηκαν το 2012 στις κύριες και επικουρικές συντάξεις του ιδιωτικού τομέα κρίθηκαν ως αντισυνταγματικές, καθώς οι μειώσεις αυτές επανανομιμοποιούνται μέσω του νέου τρόπου υπολογισμού των συντάξεων.

Όσον αφορά, ειδικότερα, τις επικουρικές συντάξεις προβλέπεται:

  • Η ενοποίηση όλων των επικουρικών ταμείων σε ένα, στο οποίο θα εφαρμοστεί η ρήτρα μηδενικού ελλείμματος με άλλο όνομα (βλ. ρήτρα βιωσιμότητας), μέσω της οποία θα γίνονται αυτόματες περικοπές στις επικουρικές συντάξεις βάσει της κεφαλαιακής επάρκειας του ενοποιημένου ταμείου επικουρικής ασφάλισης. Τα δε ποσοστά αναπλήρωσης για τις επικουρικές συντάξεις αναμένεται να πέσουν στο 18% για 40 έτη ασφάλισης (ή 0,45% ανά έτος) για την περίοδο ασφάλισης έως 2014. Τέλος, όσον αφορά τις ήδη καταβαλλόμενες επικουρικές κι εφόσον το άθροισμα κύριας και επικουρικής σύνταξης υπερβαίνει τα 1.300 ευρώ θα περικόπτεται η επικουρική έως και κατά 40%.

Πέρα των παραπάνω, επίσης προβλέπεται:

  • Η σταδιακή κατάργηση του ΕΚΑΣ αρχικά στο «πλουσιότερο» –εδώ γελάμε– 20% των δικαιούχων (υπολογίζεται ότι άμεσα πλήττονται περίπου 60.000-70.000 «προνομιούχοι» χαμηλοσυνταξιούχοι) μέχρι και την τελική κατάργησή του το 2020 και την αντικατάσταση των όποιων επιδομάτων από την εθνική σύνταξη.
  • Η μείωση των αναπηρικών συντάξεων, του χαρακτηριστικότερου κάποτε παραδείγματος αναδιανεμητικού ασφαλιστικού συστήματος (βλ. μορφή εσωτερικής αλληλεγγύης), καθώς η βασική σύνταξη πλέον θα δίδεται μόνο σε όσους έχουν ποσοστό αναπηρίας 80% (!) και άνω, ενώ σε αντίθετη περίπτωση θα καταβάλλεται μόλις το 50-75% αυτής (βλ. 192 με 288 ευρώ), την ίδια στιγμή που η αύξηση του ΦΠΑ στις υπηρεσίες περίθαλψης στο 23% που ψήφισε η αριστερά του κεφαλαίου το περασμένο Ιούλιο, έχει ήδη μειώσει το διαθέσιμο εισόδημα των δικαιούχων.
  • Η μείωση του μερίσματος των δημοσίων υπαλλήλων κατά 30% και άνω, ενώ οι ήδη προηγηθείσες χοντρές μειώσεις κατά 38% στα εφάπαξ (βλ. ν. 4024/11 και υπουργική απόφαση Αριθ. Φ.80000/1093/26 το 2014) θα συνοδευτούν από μία τρίτη της τάξης του 10-20%. Συνολικά, δηλαδή, τα εφάπαξ θα μειωθούν κατά περίπου 50% σε σχέση με το 2010.

Κι όλα αυτά ενώ ήδη από το περασμένο καλοκαίρι, η αριστερά του κεφαλαίου με την αγαστή συμπαράσταση των υπόλοιπων κομμάτων –αυτών που σήμερα τάχαμου εναντιώνονται στο νέο αντιασφαλιστικό νομοσχέδιο– ψήφισε την μείωση των κύριων και επικουρικών συντάξεων μέσω της περαιτέρω μετακύλισης του κόστους υγειονομικής περίθαλψης στις πλάτες των εργαζομένων και συνταξιούχων (βλ. αύξηση των σχετικών εισφορών στο 6% για κύριες και επικουρικές), την παράταση του εργάσιμου βίου μέσω της θέσπισης υψηλότερων ηλικιακών ορίων για τη συνταξιοδότηση (στα 62 με 40 έτη εργασίας ή στα 67 με 15 έτη εργασίας), καθώς και την νέα μείωση του ύψους των πρόωρων συντάξεων κατά 10%.

Ας σημειωθεί ότι τα χρήματα που εξοικονομούνται από τις περικοπές των συντάξεων (περίπου 23,5 δισ. ευρώ μόνο την περίοδο 2014-2015, ενώ την περίοδο 2015-2018 αναμένονται νέες περικοπές ύψους 6,5-7 δισ. ευρώ) δεν χρησιμοποιούνται για να αυξηθούν τα αποθεματικά των ασφαλιστικών ταμείων και άρα για να βελτιωθεί η κεφαλαιακή τους βάση. Τα χρήματα αυτά δεσμεύονται σε ειδικό λογαριασμό, μέσω του οποίου χρηματοδοτούνται απευθείας οι τσέπες των δανειστών του ελληνικού κράτους! Για αυτό κι έσπευσε η αριστερά του κεφαλαίου να καταθέσει στη Βουλή το νέο νομοσχέδιο παρότι αυτό εμφανώς παραβιάζει βασικές αρχές της αστικής νομιμότητας – αυτή, άλλωστε, έχει εν μέρει αρθεί εδώ και καιρό στα πλαίσια του «καθεστώτος έκτακτης ανάγκης». Κατά τα άλλα, οι ντόπιοι καπιταλιστές και το πολιτικό προσωπικό τους ισχυρίζονται ότι οι μεταρρυθμίσεις είναι απαραίτητες και γίνονται για να σωθούν τα ασφαλιστικά ταμεία και ο έμμεσος μισθός μας… Για τόσο ηλίθιους μας περνάνε!

Πώς συνδέεται η επίθεση στον έμμεσο μισθό μας με την επίθεση στον άμεσο μισθό μας;

Η παραπάνω επίθεση στον έμμεσο μισθό μας, όπως σφραγίζεται από το νέο αντιασφαλιστικό νομοσχέδιο, δεν είναι βέβαια ξεκομμένη από την ριζική αναδιάρθρωση της σφαίρας της παραγωγής που επιχειρούν τα τελευταία χρόνια, υπό το πρόσχημα της «δημοσιονομικής κρίσης χρέους», το κεφάλαιο και το πολιτικό προσωπικό του.

Σήμερα: η ανεργία, ειδικά μεταξύ των νέων, δίνει και παίρνειπάνω από το 55% των νέων προσλήψεων αφορούν θέσεις «ευέλικτης» μορφής (δηλαδή παίρνεις πόδι όποτε το αφεντικό το αποφασίσει), έναντι «μόλις» 20% το 2009∙ τα αφεντικά δηλώνουν τους full time μισθωτούς τους σε «λάθος» ειδικότητες για 1 ή 4 ώρες και δεν καταβάλλουν στο ΙΚΑ ούτε καν τα ένσημα που χρωστάνε, με αποτέλεσμα 4 στους 10 εργαζόμενους να καθίστανται στην πράξη αόρατοι για τους φορείς ασφάλισης∙ οι μισοί από τους δηλωμένους μισθωτούς (γύρω στα 1.600.000 άτομα) έχουν μισθούς μικρότερους από τα 750 ευρώ (που προέβλεπε η τελευταία ΕΓΣΣΕ πριν καταργηθεί από την ΠΥΣ του 2012, με την οποία καθορίστηκε νομοθετικά ο κατώτερος μισθός στα 586 ευρώ και στα 511 για τους κάτω των 25 ετών)∙ την τελευταία 15ετία το «μπλοκάκι» μετατράπηκε από μέσο πληρωμής των αυτοαπασχολούμενων που πουλούσαν το προϊόν της ατομικής τους εργασίας «ανεξάρτητα» σε πολλούς διαφορετικούς αγοραστές σε όπλο στα χέρια των αφεντικών, ώστε να μετακυλίουν άμεσα τις εργοδοτικές ασφαλιστικές εισφορές στο μισθό των «αυτοαπασχολούμενων» εργατών, ενώ ταυτόχρονα απεγκλωβίζονταν από μια σειρά εργοδοτικών υποχρεώσεων (καταβολή δώρων, άδειες μετ’ αποδοχών, αποζημίωση απόλυσης κλπ.)∙ πολλοί εργαζόμενοι πλέον δέχονται να δουλεύουν άμισθα ή με μισθούς έναντιοι εκβιασμοί για ατομικά συμφωνητικά πλήρους εξάρτησης και ταπείνωσης δίνουν και παίρνουν∙ από το 2010 έχουν χαθεί λόγω της ανεργίας και της αδυναμίας εξαγοράς ενσήμων πάνω από 100.000 άδειες παραμονής ξένων εργατών, όταν την προηγούμενη δεκαετία η ανεργία των ανδρών μεταναστών ήταν κάτω από 5%!

Κάτω από αυτές τις νομιμοποιημένες από το κράτος συνθήκες ήταν αδύνατον να συντηρηθεί το παλιό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης. Γι’ αυτό οι Συριζαίοι φροντίζουν από την μία μεριά να μετατρέψουν τις συντάξεις σε επιδόματα κηδείας, από την άλλη έρχονται να προωθήσουν την «κοινωνικής αλληλεγγύη» και την φιλανθρωπία.

Γιατί προωθούν οι Συριζαίοι την «κοινωνική αλληλεγγύη»;

Με το πρόσχημα ότι καθιερώνουν ένα «ενιαίο καθολικό πλαίσιο πρόσβασης στη δημόσια υγεία» και ότι αποδεσμεύουν «το δικαίωμα στο κοινωνικό αγαθό υγεία από το δικαίωμα στην εργασία/ασφάλιση», οι Συριζαίοι με το νόμο 4368/2016 ήρθαν να ξεπλύνουν και να νομιμοποιήσουν όλη την μέχρι τώρα εργασιακή νομοθεσία που καθιερώνει την ανασφάλιστη εργασία (βλ. νόμο Βρούτση κλπ). Φροντίζοντας να έχουν πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη (γιατί το εισόδημά τους δεν αρκεί με τίποτα για να καλύψουν τη συμμετοχή τους για την αγορά φαρμάκων), το κράτος εγγυάται ότι τα 3 εκατομμύρια άνεργοι, υποαπασχολούμενοι, «αυτοαπασχολούμενοι» με χρέη στα ασφαλιστικά τους ταμεία, άποροι, μετανάστες με ελληνικά νομιμοποιητικά έγγραφα ή άδεια παραμονής, δεν θα πεθάνουν στην ψάθα, τουλάχιστον όχι πριν το κράτος προσποιηθεί ότι τους άνοιξε τις πόρτες των νοσοκομείων.

Τώρα, λοιπόν, φαίνεται καλύτερα τι εννοούσαν οι Συριζαίοι όταν το έπαιζαν αντιμνημονιακοί πριν γίνουν κυβέρνηση, όταν έλεγαν ότι η «η υγεία, η εκπαίδευση κλπ. δεν είναι εμπόρευμα αλλά κοινωνικό αγαθό»: αφού η απαξίωση της εργασιακής δύναμης (άμισθη ή υποαμειβόμενη εργασία, εκτεταμένη ανεργία/μαύρη εργασία κλπ) θα καταστεί μόνιμη συνθήκη προκειμένου να διασωθεί η κερδοφορία του ελληνικού και του ευρωπαϊκού κεφαλαίου, τότε αυτή θα πρέπει να αντισταθμιστεί με «κοινωνικά/αντιεμπορευματικά» μέτρα φιλανθρωπίας που θα τη συντηρούν σε μια κατάσταση διαθεσιμότητας προς εκμετάλλευση χωρίς να σκουριάσει και να καταστεί άχρηστη. Αν δει κανείς υπ’ αυτό το πρίσμα την αντιρατσιστική κρατική εκστρατεία αλληλεγγύης στους «πρόσφυγες» τον τελευταίο χρόνο –τουλάχιστον μέχρι την πρόσφατη υπογραφή της συμφωνίας με την Τουρκία– θα καταλάβει ότι πίσω από τον υπερτονισμό της φιλανθρωπίας κρύβεται ένα πολύ σημαντικό διακύβευμα για το κεφάλαιο: η εδραίωση της πεποίθησης μέσα στην κοινωνία ότι τόσο οι ξένοι υποψήφιοι προλετάριοι όσο και οι ντόπιοι δεν μπορούν σε «περίοδο κρίσης» να ελπίζουν σε τίποτα καλύτερο από την «καλοσύνη των γειτόνων και της εκκλησίας», από μια επιδοματική πολιτική πρόνοιας και από την καλή διάθεση του κράτους να τους προωθήσει στην γηράσκουσα ευρωπαϊκή αγορά εργασίας ώστε να τη βοηθήσουν να αναδιαρθρωθεί με χαμηλότερα μεροκάματα.

Τι μπορούμε, λοιπόν, εμείς να κάνουμε ενάντια στην άγρια επίθεση που δεχόμαστε;

Κουφάλες αριστεροί και δεξιοί πολιτικάντηδες και καπιταλιστές! Όχι μόνο δεν σας χρωστάμε τίποτα, όχι μόνο οφείλετε τα πάντα στον κόσμο της εργασίας που έχει παράγει το σύνολο του εμπορευματικού πλούτου επί του οποίου κυριαρχείτε, αλλά ήδη εργαζόμαστε προς τη κατεύθυνση της απαλλοτρίωσής του προς όφελος όλων! Φτύνουμε την «αλληλέγγυα», «κοινωνική», «αντιεμπορευματική», φιλάνθρωπη και ελεήμονα οικονομία σας και:

  • διεκδικούμε την άμεση αύξηση των μισθών και των συντάξεών μας, ένσημα για όσες ώρες δουλεύουμε κι επίδομα ανεργίας για όλους, δίχως προϋποθέσεις για όλο το χρονικό διάστημα της ανεργίας
  • δεν χρησιμοποιούμε τη γλώσσα των αφεντικών, αναπαράγοντας τη λογική που στρέφει τους «παλιούς» ασφαλισμένους ενάντια στους «νέους», τους «χαμηλοσυνταξιούχους» ενάντια στα «ρετιρέ», τους έλληνες προλετάριους ενάντια στους ξένους

Ενάντια στην μίζερη και αποτυχημένη ρητορική των «μικρών νικών»

Σπάμε τους διαχωρισμούς που διαιρούν την τάξη μας σε κομμάτια κι επεκτείνουμε τους αγώνες μας σε όλο το φάσμα του κοινωνικού εργοστασίου

Συμμετέχουμε στην 48ωρη γενική απεργία, όλοι στους δρόμους!

Γενικευμένη επίθεση ενάντια στο κεφάλαιο & το κράτος του!

Συνέλευση Εργαζομένων-Ανέργων της Πλατείας Συντάγματος

https://synelefsi-syntagmatos.espivblogs.net/

Μάιος 2016

Λήψη σε μορφή pdf